Rozenbottels

Ik was afgelopen weekend aan het strand en zag in de duinen dat er alweer rozenbottels waren. Beetje vroeg in het jaar, dat zal wel door het uitzonderlijk droge en warme weer komen.

Ik fietste de dag erop met dochter naar een plekje in de buurt waar eindeloos veel struiken Rimpelroos (= Japanse Bottelroos) staan.


In de schaduw en halfschaduw zagen we nog bloemen. Met hommels in de rozen die nog niet helemaal open waren.


In de volle zon vrijwel geen bloeiende rozen meer.

We plukten 1,5 kilo bottels.

Schoonmaken; uitsteeksels en steeltjes (zover nog aanwezig) verwijderen en wassen.

Een klein gedeelte van de bottels is voor thee. Doorsnijden, pitjes verwijderen en in de volle zon laten drogen.

De rest was voor jam.
Snijdt de bottels in vieren, kook ze met een bodempje water in een half uur tot moes en verwijder de pitjes door de prut met een lepel door een zeef te duwen.


Oef, dat ging iets lastiger dan gedacht. De prut was zo dik en stevig dat er vrijwel niks door de zeef ging. Man zocht een filmpje op en ik zag gelijk de oorzaak. De bottels zijn dit jaar veel droger! Niet gek met dit weer natuurlijk, bramen zijn dit jaar ook droog en minder sappig. Dus ik deed er wat extra water bij en kookte de prut nogmaals 15 minuten. Nu ging het wel door de zeef.

Ik gebruikte dit recept, met een restje kant en klaar citroensap en een uitgeperste sinaasappel i.p.v. citroen. Met het sap erbij had ik precies 1 kg gezeefde prut.


De jam was uiteindelijk ietsiepietsie te dun. Wellicht teveel water toegevoegd en/of bevat een citroen meer pectine dan een sinaasappel? Had ik toch de ouderwetse methode moeten toepassen. Een druppel jam laten afkoelen en kijken of ie voldoende geleert en anders verder inkoken.

Wat een k*klus. Bramenjam, mijn favoriet qua smaak, is altijd zo gepiept. Het is dat rozenbottels zo vol zitten met vitamine C en mineralen anders maakte ik er nooit meer jam van!

Via Voedingswaardetabel.nl.
De 'thee' ziet er na een dagje in de zon zo uit:
Begint al aardig hard te worden.
Let op dat de vogels, mieren en fruitvliegjes er niet mee aan de haal gaan. Hier ligt de metalen zeef eroverheen.

NB. Er wordt bij rozenbottels gewaarschuwd voor het harige pluis dat tussen de pitjes zit. Pitjes verwijderen met handschoenen en als je ze rauw eet zorgen dat je al het pluis verwijderd, want het harige pluis wordt gebruikt om jeukpoeder van te maken en kan de maag irriteren.

Ik heb de bottels schoongemaakt met blote handen omdat er nauwelijks pluis was te zien. Wellicht komt dat omdat ze zo droog waren, of is het de soort bottel dat er niets ging jeuken. Of ik heb een olifantenhuid ;-).

Zaden oogsten

Het is kurkdroog. Mooie tijd om bloemzaden te oogsten.

Lavas heeft dit jaar uitbundig gebloeid. De eerste zaden (voor de kruidenkast) kunnen geoogst worden.
De zaadjes van lavas laten heel makkelijk los.
Als je goed kijkt, zie je dat er beestjes tussen de zaden zitten.
De zaden van bieslook zitten in de uitgedroogde bloemen.
De zaden van de goudsbloem zijn nog niet rijp genoeg om te oogsten. Hé een bij, dat kon toch niet? [Link]
Uitgedroogde bloemen van duizendschoon. Zo kleurrijk als ze zijn als ze bloeien, zo kleurloos zijn ze nu.
De zaden van duizendschoon zitten nog enigszins vast, een beetje wrijven en kneden en ze laten los.

Bloemzaden pas oogsten als ze echt helemaal rijp zijn. Ze zijn rijp als ze makkelijk loslaten. Sommige zaden springen zelfs weg zodra je de uitgebloeide bloem aanraakt (springbalsemien). Sommige zaden blijven in de bloem zitten (afrikaantjes), oogst ze dan als de bloem volledig verdord is.

Oogst bij voorkeur bij droog weer en laat zaden volledig drogen.

Maak de zaden los van de bloem. Bij sommige bloemen, zoals bij de akelei, vallen de zaden er vanzelf uit door de bloem op de kop te houden. Bij andere bloemen moet je wrijven of ze eruit trekken.

Als je het "het kaf van het koren" wilt scheiden kun je:
- De bloemen door een zeef wrijven.
- De lichte delen voorzichtig wegblazen.
- Of gooi de zaden op in de wind.
Noodzakelijk is het overigens niet om vliesjes, blaadjes en steeltjes te scheiden, je hebt alleen wat grotere zakjes nodig!

Een nachtje in de vriezer is voldoende om eventuele kleine beestjes die de zaden eten te doden. De diepvries is sowieso een goede plek voor zaden, de kiemkracht blijft dan jaren aanwezig!

Bewaar zaden donker en droog.

Er staat op dit blog al een tutorial hoe je zaadzakjes moet vouwen van een vierkant.
Of bestel de printable voor € 2,95.

Er staat inmiddels ook een filmpje op YouTube:
(Nog steeds abonnees gezocht om professioneel account terug te krijgen bij YouTube).


Lade indelen met Lego

De geslaagde eindexamenkandidaat hier in huis met de eeuwig rommelige kamer heeft opgeruimd èn is een middagje zoet geweest met de Lego. Zie hier het resultaat:



De overige gezinsleden hier in huis zijn vooral heel benieuwd hoe lang het zo in deze gesorteerde toestand blijft.

Kabeltjes in een lade kun je sorteren met wc-rolletjes.

Zal ik binnenkort eens een stukje schrijven over de gesorteerde kruidenla in onze keuken.

Zaadzakje van een koffiefilter

Onwijs leuk, een tante zag op Facebook de tutorial voor zaadzakjes van oud papier en stuurde me een mailtje met foto's hoe zij het deed èn doet. "Een beetje ouderwets misschien" schreef ze erbij. Ja, dacht ik in eerste instantie, want wie heeft er tegenwoordig nog koffiefilters in huis? Maar ze worden nog steeds verkocht en anders is het een goed idee om je oude voorraad eens weg te werken. Later bedacht ik, het is hartstikke handig want je kunt de zaaddozen of uitgebloeide bloemen zo boven de filter uitschudden. En mochten de zaadjes nog wat vochtig zijn, dan drogen ze vanzelf want een koffiefilter ademt beter dan dik papier. (Wel op een droge plaats leggen hè!).

De tutorial, foto's van Lia Bakx:




Geen bloedluis

Het is al een aantal weken prachtig weer en ik bedacht, hoogste tijd dat ik het kippenhok weer eens grondig schoonmaak en een nieuwe kalklaag geef voordat er weer een bloedluisplaag uitbreekt. Maar hé, er was geen (nog) bloedluis te bekennen!

De eerste keer dat er hier een plaag was heb ik hem verholpen door een laag bakingsoda in het nachthok met de legnesten aan te brengen. Waar ik overigens tig keer zoveel voor betaald heb omdat ik het online, als gifvrij bloedluisbestrijdingsmiddel, gekocht had. Pas later toen ik keek wat de werkzame stof was zag ik dat het 100% bakingsoda was 😕.

Die laag bakingsoda schuurt de beschermende waslaag van de beestjes weg. Het duurt, na het aanbrengen ervan, even voordat alle beestjes verdwenen zijn.
Kalk heeft hetzelfde effect als bakingsoda en dat had ik de laatste keer erop gedaan. Het leek me  kipvriendelijker dan bakingsoda, het is minder reactief (bakingsoda gaat bruisen als het in aanraking komt met zuur) en ze hebben kalk nodig voor de eierproductie.

Helaas slijt de laag na verloop van tijd weg. Reden waarom in vroeger tijden dierenstallen jaarlijks opnieuw gekalkt werden.

Zoals je op de foto kunt zien zat aan de zijkanten nog wat afbladerende kalk. Maar op de stokken, in de buurt van de legnesten en waar ze langskomen was de kalk weg. Toch waren er, ondanks het warme weer, nog steeds geen bloedluizen.

Misschien komt dat wel door een andere, uit grootmoeders tijd stammende tip; varens in de legnesten. Dus de 2 mandjes die dienst doen als legnest heb ik weer opnieuw gevuld met verse varens. De blaadjes zijn makkelijk af te rissen van de stengels.

Lees hier meer gifvrije tips tegen bloedluis.

En hier een stukje over de fipronil-affaire op mijn andere blog.

Zaadzakjes vouwen zonder lijm

Consuminderaars kopen geen envelopjes of zakjes voor zelf verzameld zaad. Die maken zelf zaadzakjes. Ik tekende laatst voor deze doelgroep een printable voor zaadzakjes, 4 stuks op 1 a4 zodat je weinig papier verspilt. Later bedacht ik dat de echte consuminderaars natuurlijk niet gaan printen, die gebruiken oud papier. Daarmee vouw je razendsnel en zonder lijmen een goed sluitend zaadzakje.


Tutorial:

Scheur een pagina uit een oud tijdschrift.
Knip 1 of 2 vierkanten uit het vel (afhankelijk van hoe groot je het zakje wilt en hoe groot het tijdschrift is, een gemiddeld tijdschrift levert een zakje op van een kleine 6 bij 8 cm als je er 2 vierkanten uitknipt).

Vouw het vierkant overdwars dubbel.

Vouw een punt aan de onderkant naar de andere zijde. Onderlijn en flap lopen parallel.

Vouw de andere punt op dezelfde wijze.

Vul het zo ontstane zakje met zaad.

Vouw de punt aan de bovenkant strak over de 2 zijflappen

Sluit het zakje door de bovenflap in de voorste zijflap te steken.

Het zakje is nu klaar! Schrijf erop welk zaad je erin hebt gedaan. Je kunt de zakjes elk jaar hergebruiken.

Kort filmpje op YouTube kijk hier. Nageluk/Artoek zoekt nog steeds abonnees op YouTube, zodat we ons professionele account weer terug krijgen. Daarvoor zijn sinds begin dit jaar 1000 abonnees nodig........ dus meld je aan als je meer van dit soort filmpjes wilt!