Jam maken

Zelf jam maken is heden ten dage niet meer zo bewerkelijk als in oma's tijd!
Met de kant en klare geleisuiker is de kooktijd kort en hoef je niet meer te controleren of de jam voldoende dik wordt bij afkoeling. Bovendien hoeven potten niet meer uitgekookt te worden met soda; de vaatwasser doet het schoonmaakwerk. Kies een vaatwasprogramma op de hoogste temperatuur en gebruik een vaatwastablet.


Op het moment dat je de jam kokendheet in de pot giet, wordt de pot automatisch gesteriliseerd. Sluit de pot en laat de pot omgekeerd afkoelen. De pot wordt zo luchtdicht afgesloten door de jam en tijdens het afkoelen licht vacuüm getrokken. Pas op dat je niet morst op de rand, gebruik een trechter (bijvoorbeeld een afgeknipte brede flessenhals van een plastic wegwerpfles). Gemorste jam op de rand kan ervoor zorgen dat de pot niet luchtdicht afgesloten wordt waardoor de jam gaat schimmelen.

In vruchten zit het verdikkingsmiddel pectine. De kooktijd van de jam wordt bepaald door de hoeveelheid pectine die in de vrucht zit. Hoe meer pectine, hoe korter de kooktijd. Aan geleisuiker is pectine toegevoegd waardoor de kooktijd voor alle vruchten aanzienlijk verkort wordt. Het E-nummer van pectine is E440(a).
Vruchten met een hoog gehalte aan pectine zijn; appel, braam, citrusvruchten, kruisbes, kweepeer, rode en zwarte bessen.
Vruchten met een laag gehalte aan pectine zijn; aardbei, abrikoos, druif, framboos, kers, peer en perzik.
Bij pruimen wisselt het gehalte aan pectine per soort. Rabarber heeft een laag gehalte aan pectine.

Volg het recept op de verpakking van de geleisuiker.
Als je geen geleisuiker gebruikt of afwijkt van het recept op de verpakking kun je de juiste dikte van de jam controleren door een druppel op een koud schoteltje te laten vallen. Als de druppel "stolt" is de jam klaar. Als de druppel uitvloeit de massa verder laten inkoken.

Het komt de smaak ten goede als je de schoongemaakte, gesneden en met suiker gemengde vruchten enkele uren laat staan voordat je ze gaat koken.

Te dikke jam:
- Voeg extra vruchten toe
- Voeg water of sap toe
- Gebruik meer pectine-arme vruchten

Te dunne jam:
- Laat langer inkoken
- Voeg extra suiker toe
- Gebruik meer pectine-rijke vruchten

Je kunt etiketten maken van gewoon A4-papier en met melk op de potten lijmen. Zorg dat de ondergrond vetvrij is en maak de plakzijde goed nat met de melk. Als de gebruikte inkt niet watervast is kun je de etiketten na droging inspuiten met haarlak.

Voor het verwijderen van oude etiketten kijk hier.

Een schimmellaagje op jam of gelei kan geen kwaad. De schimmel groeit op de jam, niet erin. Schep het er voorzichtig af. Indien nog een lange houdbaarheid nodig is de jam of gelei opnieuw verhitten tot minimaal 100 graden en opnieuw, zoals hier beschreven, in schone potten doen.