Bakplaat schoonmaken

Eindelijk eens een keer niet vergeten om een foto voor èn na te maken!


Zonder schrobben of schuren een bakplaat schoonmaken. De truc is simpel; insmeren met groene zeep, klein scheutje ammonia op een schaaltje erbij en afdekken met folie of in een plastic zak stoppen.
Een halve dag later veeg je de aankoeksels er zo af.

Als je de oven luchtdicht afsluit kun je aangekoekte pannen, roosters, bakblikken insmeren met groene zeep en met een schaaltje ammonia in de oven zetten. Is de oven ook weer gelijk schoon.
Goed ventileren als je de oven opent.
Als je in een zak doet of afdekt met folie -> verwijder het plastic in de buitenlucht.

Overigens werkt de truc niet op bakpannen met een keramische laag. Geen idee waarom niet. Als deze gaan aanbakken en/of koeksel krijgen schijn je ze te moeten uitkoken met azijn. Niet getest. Ervaringen welkom.

De bakplaat op de foto is de veelgebruikte crispplaat van onze 30 jaar oude magnetron. Ik kan geen afscheid nemen van dat ding. We hebben zelfs toen we verhuisden de aanwezige inbouw-magnetron eruitgehaald en deze erin gezet. Gekocht in mijn studententijd toen ik geen oven had. En alle recepten voor taarten met de crispplaat die er waren destijds uitgeprobeerd.

Deze worteltaart in allerlei variaties (bietjes en cacao, pompoen en kardemon) wordt nog steeds regelmatig gemaakt.

En bladerdeeg bakt er fantastisch èn snel in.

Boomspinazie

boomspinazie Rond IJsheiligen -11 tot en met 15 mei, de periode waar de vorstgevoelige planten naar buiten kunnen- kocht ik vanwege de naam en het kleurtje dit schattige plantje op de stekjesmarkt van Drrroomland. Ik zette het in pot met scherp gaas tegen de slakken met de bedoeling het later in de volle grond te zetten. Want de plant wordt ruim 2 meter hoog vertelden ze me.

Als spinazie of sla te eten.

uitgebloeid In het begin vond ik het zonde om te oogsten van de kleine plant. Toen gingen we op vakantie en vergat de thuisblijvende dochter hem water te geven. De verlepte plant knapte weer op maar ik verzuimde hem in de volle grond te zetten.
Plantje groeide verder in de pot.
Ging bloeien en dan worden de blaadjes minder van smaak.
En nu is ie ruim 2 meter hangt vol met zaad.

zaden oogsten Oogsten we de zaden maar. Doe ik volgend jaar een nieuwe poging. En zal ik vertellen hoe het smaakt.

zaadJe schijnt het zaad als quinoa te kunnen. Dan moet je iets meer dan één plant hebben voor een gezinsmaaltijd want het zijn wel hele kleine zaadjes.

Bij onkruid geldt:
Een keer zaad is zeven jaar kwaad.
Bij boomspinazie hoop ik dat mijn tuin komend seizoen ermee vol staat!



Knallende gisting

We waren een paar daagjes weg en de oudste dochter was alleen thuis...
Vlak voor we weggingen had ik pruttelende most van druiven op het balkon gezeefd, in een fles gegoten en losjes afgesloten met een kegeldop met rubber.


's Avonds kregen we een appje: dochter had 's middags omdat de fles lawaai maakte de dop er stevig ingeduwd....

Suiker in de druiven wordt omgezet in alcohol door gisting. Daarbij komt koolzuur vrij. Als je de alcohol wilt behouden moet je zorgen dat er geen zuurstof bij komt. Daarom zet je er een waterslot op zodat de koolzuur kan ontsnappen zonder dat er zuurstof bij komt.
In plaats van een waterslot gebruikte ik hier een kegeldop. Die komt iets omhoog als de gasdruk toeneemt waardoor de koolzuur kan ontsnappen. Dat er dan een beetje zuurstof bij komt is niet erg omdat het toch azijn moet worden.
Maar ja, als je de dop er goed stevig induwt wat de dochter deed...

Filmpje koolzuurvorming in fles op Instagram.

Op de rechterfoto wordt de vloeistof, nadat ie is uitgebubbeld, gefilterd.
Bij wijn hevel je de heldere vloeistof voorzichtig over met een slangetje.

4 november.... En er hangen nog steeds druiven.

Dankzij de uil die op wacht staat geen spreeuwenzwerm. Eksters en kraaien trekken zich er helaas niets van aan.

Zoveel druiven dat ik zelfs een taartje ermee bakte. Niet echt een succes vanwege de pitjes.
We voerden ze aan de kippen.
We gaven ze weg.
We aten ze zo.
En 3x sap gemaakt dit jaar:
- sapcentrifuge keukenmachine
- sapcentrifuge keukenmachine zonder fijn filter
- kneden en zeven
De laatste optie verreweg het makkelijkst.
Ik overweeg voor volgend jaar de aardappelpers van de Ikea te kopen. Iemand daar ervaring mee?

Eieren uitbroeden

Alweer bijna een half jaar geleden hebben we met een geleende broedmachine kippeneieren uitgebroed. Ik was voornemens om alles wat ik opgezocht of nagevraagd heb hier vast te leggen voor een volgende keer.....beter laat dan nooit.


De eerste ronde. Bij de broedmachine kregen we 7 eitjes, 6 kriel en 1 grote, zodat we gelijk konden starten. Op marktplaats kochten we 10 bevruchte eieren van de Barnevelder kip en die legden we er 10 dagen later bij.


Tweede ronde 10 dagen later met de Barnevelder kippen.
Nog steeds abonnees gezocht voor Youtube, kijkers genoeg maar je hebt 1000 geabonneerden nodig voor een professioneel account.

Eieren
Eieren uit de supermarkt zijn natuurlijk niet bevrucht, daar zit geen haan bij. Vraag rond in je vriendenkring, bij de kinderboerderij of koop ze op marktplaats of een gespecialiseerde winkel. Een ervaren iemand kan met een schouwlamp zien of een ei bevrucht is, er zit een puntje in, echt duidelijk is dat pas na een dag of 5 broeden te zien.
Bevruchte eieren kunnen tot circa 14 dagen bewaard worden totdat je gaat broeden. Daarna neemt de kans dat ze nog uitkomen snel af.
Wees voorzichtig met de eieren. Niet schudden en met schone handen vastpakken. Beschadigde eieren gelijk weghalen.
Zet tekens op de eieren als je verschillende partijen hebt en/of op verschillende tijdstippen start.

Broeden
Volg de aanwijzingen die bij de broedmachine zitten.
Temperatuur, luchtvochtigheid en regelmatig keren zijn van belang. Sommige machines zijn volautomatisch, bij andere moet je zelf de eieren keren, de temperatuur en/of luchtvochtigheid meten en regelen.
- Temperatuur 38 graden
- Luchtvochtigheid circa 60%
- Minimaal 3x per dag keren
Onze machine keerde automatisch. Temperatuur zelf in de gaten houden en we moesten zorgen dat de bak onderin altijd gevuld was met water. Als je handmatig keert kun je tekens op de eieren zetten zodat je weet welke je gekeerd hebt.
Je kunt met een lampje kijken of het ei ontwikkelt. Daar bestaan speciale schouwlampjes voor. Dat is een fel lampje waarop je het ei kunt zetten zonder dat er licht ontsnapt. Hier lukte het met de lamp van de mobiele telefoon (Nexus).

Broedtijd
De broedtijd gaat in op het moment dat je de eieren in de broedmachine legt. Na ongeveer 21 dagen komen ze uit. Het precieze aantal dagen hangt o.a. af van de grootte van het ei, temperatuurschommelingen tijdens het broeden en hoe oud het ei was bij start.
Stop de 18e dag met keren, als het goed is liggen de eieren met de punt schuin omhoog. Na 1 of 2 dagen zul je de eerste barstjes zien en de kuikentjes horen piepen; de eieren worden "aangepikt". De 3e dag komt het eerste kuiken uit het ei. Binnen 24 uur zullen de andere kuikens geboren worden. Het gepiep en de bewegingen van het eerste kuiken zijn signalen voor de andere kuikens om ook naar buiten te komen.

Uitkomen
Kuikens hebben nog geen harde snavel. Op de snavel zit een ei-tand (die ze later verliezen) waarmee het ei open gepikt wordt. Het open pikken kost veel energie. Kuikens liggen dan ook voor pampus zodra ze uit het ei zijn. Laat het kuiken in de broedmachine zitten totdat het volledig droog is.
Help de kuikens niet om het ei uit te komen. Een kuiken dat niet op eigen kracht eruit komt is een zwak kuiken. Wel mag je natuurlijk eierschalen en -vliezen van de andere kuikens weghalen als die hinderen. Niet alle eieren zullen uitkomen.

De eerste dagen
De eerste 24 uur kan een kuiken zonder eten en drinken omdat ze vlak voor ze uitkwamen de volledige dooier hebben opgegeten. In de natuur komt een moederkloek pas rond de 23e dag met haar kuikens tevoorschijn. Als alle eieren uitgekomen zijn èn alle kuikens droog zijn.
Zorg voor een waterbakje waarin ze niet kunnen verdrinken. Een schoteltje met een omgekeerd kopje of een speciaal drinkbakje. Als ze niet drinken doe het dan voor door met een stokje of achterkant van een theelepeltje in het water te tikken. Kuikenkruim kun je los op de bodem van het verblijf strooien of en een bakje doen.
Kuikens hebben warmte nodig. Start met 38 graden en bouw dat geleidelijk in 6 weken af naar 24 graden. Als ze op een hoopje liggen onder de lamp en blijven piepen staat de lamp te koud. Liggen ze verspreid van de lamp af staat de lamp te heet. De temperatuur van de lamp kun je eventueel regelen door hem hoger of lager te hangen. Wij hadden speciaal een dimmer gekocht maar hoger/lager vonden we handiger.
Ondergrond van het verblijf moet ietwat stroef zijn anders glijden ze uit als ze proberen te lopen. Elk kuiken lijkt in het begin spreidpoten te hebben maar binnen een dag lopen ze normaal. We hadden er eentje met één spreidpoot. Lees hier hoe je een spalkje kunt maken.

De 3 hennen die we gehouden hebben vandaag. Ze leggen inmiddels bijna eieren.


Zoveel tijd na dato...waarschijnlijk incompleet verhaal. Heb je vragen. Stel ze gerust.

Fruitvliegjes-val DIY

fruitvliegjes Niets zo makkelijk als fruitvliegjes vangen. Zo komen af op alles wat naar fruit ruikt en als je snel de pot of zak sluit heb je ze gevangen. Je kunt ze ook verdrinken. Of gewoon zorgen dat ze geen aangetast fruit meer kunnen vinden, dan zijn ze in enkele dagen weg.

Lees alle tips hier.

Voor kinderen is het leuk om het vangen te volgen.
Maak een puntzak van wit papier met een klein gaatje onderaan. Zet dit op een glas waar een restje aangetast fruit of sap in zit. Als het glas vaak opgepakt wordt kun je de papieren "trechter" met plakband vastplakken aan het glas.

De vliegjes komen op de geur af en vliegen door het kleine gaatje naar binnen. Ze zijn van nature geneigd om naar boven te vliegen als ze weg willen en zullen het gat onderin niet meer kunnen vinden.

Zorg dat je niets geurends in de buurt hebt staan en je zult binnen een half uur de eerste vliegjes zien!

Planten determineren

Op een bankje met mijn moeder ergens in Limburg zagen we mooie bloemen staan. Ik plukte 4 dode bloemen voor de zaden en maakte een foto om later te kijken welke soort het was. Vroeger wel eens gestoeid met apps maar vrolijk werd ik daar niet van. Toch probeerde ik er weer eens eentje:
Plantnet. En wow! Die werkt!


Ik laadde mijn foto erin (de grote foto bovenaan) en binnen een tel kwam ie met het juiste resultaat.
Als je op de naam klikt krijg je alle info over de plant en kun je doorklikken naar Wikipedia.


Je kunt (niet verplicht) je eigen foto toevoegen. Zo help je als gebruiker mee aan de fotodatabase die gebruikt wordt om planten te determineren. Van de Rode Zonnehoed maar liefst 741 foto's op het moment van schrijven.


Er staat enorm veel info op Plantnet! Ik geef de app 5 sterren en ga hem regelmatig gebruiken. Ongelooflijk dat het allemaal gratis is. Dat is toch wel het mooie van dit tijdperk. Dat kennis vrij toegankelijk is. Dat je geen planten-encyclopedie meer hoeft aan te schaffen.

Achtergrond AD magazine; foto Jean-Pierre Jans
Ik oogstte de zaadjes en deed ze in zakjes. En las daarna toevallig in de krant dat Rode Zonnehoed geoogst werd in de tuinen van A.Vogel om er tabletjes tegen griep en verkoudheid van te maken...

Appeloverschot

Zo'n 300 mini-appeltjes oogstte ik dit jaar van één leiboompje. Normaliter zijn het er een stuk minder, maar wel fiks groter. Kleine appeltjes zien er leuk uit, maar als je ze schilt en ontpit blijft er niets van over. De allerkleinsten legde ik voor de sier (lees voor de vogels en de slakken) op een tafeltje. We aten ze met 2 tegelijk. Ik maakte appelazijn, roze appelmoes dankzij de schil, hete bliksem, gaf er weg en bakte 3 taarten. Ge-appelboord en mèt schil.


Tarte tartin met bladerdeeg. Smeer een dikke laag boter op het taartblik. Dikke laag suiker en daarop de gehalveerde appeltjes. Afdekken met (kant en klaar) bladerdeeg. Volg de aanwijzingen op de verpakking. Sap afgieten voordat je hem omdraait. Pas op, is heet!


Hele appeltjes onderop. Daar bovenop cake-beslag. Omdat ik veel vocht verwachtte had ik bloem bovenop de appeltjes gestrooid en de holle ruimte in de appels gevuld met een mengsel van rozijnen en bloem. Helaas gingen de appeltjes drijven en was het vrijgekomen vocht vermengd met het beslag wat een ietwat kleffe cake opleverde.


Laatste experiment met cakebeslag onderop. Dit keer losse rozijnen in de holle ruimte gedaan. Die tijdens het bakken hoger dan de appels kwamen...

Geen kaneel gebruikt. Dat overheerst zo. En het zijn van die lekkere elstar appeltjes. Wél vanille-suiker in het cake-beslag.

Vorig jaar was het een perenoverschot. Heel veel kleine peren tegen een stuk of 20 grote peren dit jaar. Ik prefereer een appeloverschot.

Plastic in theezakjes

Eens in de zoveel tijd is er weer ophef over theezakjes. Omdat er plastic in blijkt te zitten. Iets wat er vroeger niet in zat.



Bij sommige zakjes zie je overduidelijk dat het plastic is.


Veel zakjes lijken van papier, doch in alle gesealde zit plastic verwerkt. Anders kun je ze niet sealen. Piramide zakjes zijn altijd geseald. De rechte "ouderwetse" zakjes van Pickwick ook. Sealen is goedkoper dan vouwen en sluiten met een nietje of een stiksel van het touwtje. Prijs is waarschijnlijk de reden waarom die zakjes er zijn. Voor de smaak zal het niets uit maken. En er wordt gewaarschuwd voor de micro-plastics die zo in je thee terecht komen.
Let erop als je zakjes koopt. Als de consument de gesealde laat liggen zullen ze vanzelf verdwijnen. Huismerk Lidl, Aldi en thee van de "toko" hebben ouderwetse papier zakjes.


Of gebruik losse thee met een theeëi.

Elders in dit blog: Compressen van thee-zakjes

Glycerine

Ik zag bij een welbekende drogist dat er weer losse flesjes glycerine te koop waren. Jarenlang hadden ze ze niet. Glycerine behoort al tijden niet meer tot de standaarduitrusting van een huishouden. Het is iets van vroeger, er bestaan vele oude huismiddeltjes waarbij het gebruikt wordt.

Glycerine heeft een hoge viscositeit (= stroperig), is hygroscopisch (= wateraantrekkend), heeft een lage oppervlaktespanning, lage smelttemperatuur, smaakt zoet, komt van nature in het menselijk lichaam voor en is hydrofiel (= wateroplossend). Door deze eigenschappen:

  • Kun je het in de bellenblaas doen waardoor je grotere bellen kunt blazen. 
  • Wordt het gebruikt in verzorgingsproducten. Glycerine is vochtvasthoudend, zorgt voor een betere smeerbaarheid en heeft een vergladdend en verzachtend effect.
  • Wordt het gebruikt in schoonmaakmiddelen.
  • Wordt het gebruikt als antivries.
  • Wordt het gebruikt als zoetmiddel.

Maar ja. Tegenwoordig zijn de meeste van deze producten kant en klaar te koop voor een betere prijs dan als je zelf zou maken met losse ingrediënten.


Toch kocht ik een flesje glycerine. Jaren geleden kocht ik kamferspiritus bij de apotheek in het Zuiderzeemuseum. Toen het op was kocht ik een nieuw flesje. Maar dat spul werkte lang niet zo fijn, het smeerde niet en het verdampte gelijk. Toen ik de etiketten vergelijk bleek dat het flesje van het Zuiderzeemuseum met glycerine was en het nieuwe flesje zonder. Daar heb ik nu wat glycerine bij gegoten.

Bij het Kruidvat hebben ze naast glycerine nu (ook na jarenlange afwezigheid) kamferspiritus in beide soorten. Ik adviseer die mét glycerine. Tegen blaren en zweetvoeten.

Vegetarische gehaktballen draaien

We eten hier weinig vlees en dan ook nog zoveel mogelijk biologisch, doch recentelijk is de jongste dochter helemaal vegetarisch geworden. Ze is dol op gehaktballen en speciaal voor haar experimenteerde ik laatst wat en de man in huis had niet door dat het nepvlees was. Mocht ik vaker maken van ze. Dat deed ik, met foto's, zodat ik het hier kan delen.

Nodig:

  • Vegetarisch of vegan gehakt (ik kocht het bij de Aldi voor minder dan een euro)
  • Curry (ik kom uit Limburg hè, Hela moet het zijn)
  • Ketjap
  • Verkruimelde beschuit, paneermeel of kruim van oud brood
  • Gebakken uitjes (kant en klaar of zelf bakken)
  • Een ei. Wij hebben kippen. Als je vegan wilt houden kun je kikkererwtenmeel met water proberen of het nat van peulvruchten uit blik.
  • Optioneel; klein gesneden paprika, verse peterselie, chilisaus, sambal of kruiden naar wens.

Meng alles door elkaar en kneed er stevige gehaktballen van. Hoeveelheden naar eigen inzicht en afhankelijk van hoeveel ballen je wilt. Wees niet te zuinig met de ketjap en curry.


 Bak ze in een braadpan totdat ze gaar zijn.


En deze keer was de smaak opperbest doch zagen ze er wat sneu uit. Ze gingen kapot toen ik de ronde ballen in de pan plat duwde. Vorige keer ging dat wel goed. Toen had ik 3 ballen in plaats van 4 en waarschijnlijk minder beschuit of uitjes gebruikt. En de paprika was toen fijner gesneden. Niet plat duwen is ook een optie voor de volgende keer.