Planten determineren

Op een bankje met mijn moeder ergens in Limburg zagen we mooie bloemen staan. Ik plukte 4 dode bloemen voor de zaden en maakte een foto om later te kijken welke soort het was. Vroeger wel eens gestoeid met apps maar vrolijk werd ik daar niet van. Toch probeerde ik er weer eens eentje:
Plantnet. En wow! Die werkt!


Ik laadde mijn foto erin (de grote foto bovenaan) en binnen een tel kwam ie met het juiste resultaat.
Als je op de naam klikt krijg je alle info over de plant en kun je doorklikken naar Wikipedia.


Je kunt (niet verplicht) je eigen foto toevoegen. Zo help je als gebruiker mee aan de fotodatabase die gebruikt wordt om planten te determineren. Van de Rode Zonnehoed maar liefst 741 foto's op het moment van schrijven.


Er staat enorm veel info op Plantnet! Ik geef de app 5 sterren en ga hem regelmatig gebruiken. Ongelooflijk dat het allemaal gratis is. Dat is toch wel het mooie van dit tijdperk. Dat kennis vrij toegankelijk is. Dat je geen planten-encyclopedie meer hoeft aan te schaffen.

Achtergrond AD magazine; foto Jean-Pierre Jans
Ik oogstte de zaadjes en deed ze in zakjes. En las daarna toevallig in de krant dat Rode Zonnehoed geoogst werd in de tuinen van A.Vogel om er tabletjes tegen griep en verkoudheid van te maken...

Appeloverschot

Zo'n 300 mini-appeltjes oogstte ik dit jaar van één leiboompje. Normaliter zijn het er een stuk minder, maar wel fiks groter. Kleine appeltjes zien er leuk uit, maar als je ze schilt en ontpit blijft er niets van over. De allerkleinsten legde ik voor de sier (lees voor de vogels en de slakken) op een tafeltje. We aten ze met 2 tegelijk. Ik maakte appelazijn, roze appelmoes dankzij de schil, hete bliksem, gaf er weg en bakte 3 taarten. Ge-appelboord en mèt schil.


Tarte tartin met bladerdeeg. Smeer een dikke laag boter op het taartblik. Dikke laag suiker en daarop de gehalveerde appeltjes. Afdekken met (kant en klaar) bladerdeeg. Volg de aanwijzingen op de verpakking. Sap afgieten voordat je hem omdraait. Pas op, is heet!


Hele appeltjes onderop. Daar bovenop cake-beslag. Omdat ik veel vocht verwachtte had ik bloem bovenop de appeltjes gestrooid en de holle ruimte in de appels gevuld met een mengsel van rozijnen en bloem. Helaas gingen de appeltjes drijven en was het vrijgekomen vocht vermengd met het beslag wat een ietwat kleffe cake opleverde.


Laatste experiment met cakebeslag onderop. Dit keer losse rozijnen in de holle ruimte gedaan. Die tijdens het bakken hoger dan de appels kwamen...

Geen kaneel gebruikt. Dat overheerst zo. En het zijn van die lekkere elstar appeltjes. Wél vanille-suiker in het cake-beslag.

Vorig jaar was het een perenoverschot. Heel veel kleine peren tegen een stuk of 20 grote peren dit jaar. Ik prefereer een appeloverschot.

Plastic in theezakjes

Eens in de zoveel tijd is er weer ophef over theezakjes. Omdat er plastic in blijkt te zitten. Iets wat er vroeger niet in zat.



Bij sommige zakjes zie je overduidelijk dat het plastic is.


Veel zakjes lijken van papier, doch in alle gesealde zit plastic verwerkt. Anders kun je ze niet sealen. Piramide zakjes zijn altijd geseald. De rechte "ouderwetse" zakjes van Pickwick ook. Sealen is goedkoper dan vouwen en sluiten met een nietje of een stiksel van het touwtje. Prijs is waarschijnlijk de reden waarom die zakjes er zijn. Voor de smaak zal het niets uit maken. En er wordt gewaarschuwd voor de micro-plastics die zo in je thee terecht komen.
Let erop als je zakjes koopt. Als de consument de gesealde laat liggen zullen ze vanzelf verdwijnen. Huismerk Lidl, Aldi en thee van de "toko" hebben ouderwetse papier zakjes.


Of gebruik losse thee met een theeëi.

Elders in dit blog: Compressen van thee-zakjes

Glycerine

Ik zag bij een welbekende drogist dat er weer losse flesjes glycerine te koop waren. Jarenlang hadden ze ze niet. Glycerine behoort al tijden niet meer tot de standaarduitrusting van een huishouden. Het is iets van vroeger, er bestaan vele oude huismiddeltjes waarbij het gebruikt wordt.

Glycerine heeft een hoge viscositeit (= stroperig), is hygroscopisch (= wateraantrekkend), heeft een lage oppervlaktespanning, lage smelttemperatuur, smaakt zoet, komt van nature in het menselijk lichaam voor en is hydrofiel (= wateroplossend). Door deze eigenschappen:

  • Kun je het in de bellenblaas doen waardoor je grotere bellen kunt blazen. 
  • Wordt het gebruikt in verzorgingsproducten. Glycerine is vochtvasthoudend, zorgt voor een betere smeerbaarheid en heeft een vergladdend en verzachtend effect.
  • Wordt het gebruikt in schoonmaakmiddelen.
  • Wordt het gebruikt als antivries.
  • Wordt het gebruikt als zoetmiddel.

Maar ja. Tegenwoordig zijn de meeste van deze producten kant en klaar te koop voor een betere prijs dan als je zelf zou maken met losse ingrediënten.


Toch kocht ik een flesje glycerine. Jaren geleden kocht ik kamferspiritus bij de apotheek in het Zuiderzeemuseum. Toen het op was kocht ik een nieuw flesje. Maar dat spul werkte lang niet zo fijn, het smeerde niet en het verdampte gelijk. Toen ik de etiketten vergelijk bleek dat het flesje van het Zuiderzeemuseum met glycerine was en het nieuwe flesje zonder. Daar heb ik nu wat glycerine bij gegoten.

Bij het Kruidvat hebben ze naast glycerine nu (ook na jarenlange afwezigheid) kamferspiritus in beide soorten. Ik adviseer die mét glycerine. Tegen blaren en zweetvoeten.

Vegetarische gehaktballen draaien

We eten hier weinig vlees en dan ook nog zoveel mogelijk biologisch, doch recentelijk is de jongste dochter helemaal vegetarisch geworden. Ze is dol op gehaktballen en speciaal voor haar experimenteerde ik laatst wat en de man in huis had niet door dat het nepvlees was. Mocht ik vaker maken van ze. Dat deed ik, met foto's, zodat ik het hier kan delen.

Nodig:

  • Vegetarisch of vegan gehakt (ik kocht het bij de Aldi voor minder dan een euro)
  • Curry (ik kom uit Limburg hè, Hela moet het zijn)
  • Ketjap
  • Verkruimelde beschuit, paneermeel of kruim van oud brood
  • Gebakken uitjes (kant en klaar of zelf bakken)
  • Een ei. Wij hebben kippen. Als je vegan wilt houden kun je kikkererwtenmeel met water proberen of het nat van peulvruchten uit blik.
  • Optioneel; klein gesneden paprika, verse peterselie, chilisaus, sambal of kruiden naar wens.

Meng alles door elkaar en kneed er stevige gehaktballen van. Hoeveelheden naar eigen inzicht en afhankelijk van hoeveel ballen je wilt. Wees niet te zuinig met de ketjap en curry.


 Bak ze in een braadpan totdat ze gaar zijn.


En deze keer was de smaak opperbest doch zagen ze er wat sneu uit. Ze gingen kapot toen ik de ronde ballen in de pan plat duwde. Vorige keer ging dat wel goed. Toen had ik 3 ballen in plaats van 4 en waarschijnlijk minder beschuit of uitjes gebruikt. En de paprika was toen fijner gesneden. Niet plat duwen is ook een optie voor de volgende keer.

Eikenprocessierups bestrijden

Het lijkt erop dat er dit jaar meer eikenprocessierupsen waren dan andere jaren alhoewel er hier, in een laan met eikenbomen, het er juist minder zijn. Minder bomen besmet en de nesten waren kleiner.

Voor het 8e jaar op rij worden nesten met eikenprocesssierupsen weggezogen door de gemeente hier in de straat.
De meeste, niet weggezogen, eikenprocessierupsen zijn op het moment van schrijven (augustus) alweer veranderd in nachtvlinders en gaan eitjes leggen die half april uitkomen en een nieuwe plaag zullen gaan vormen.

Dat er steeds meer lijken te komen kan komen door warme zomers. Rupsen zoeken de warmte op, ze zitten meestal aan de zonzijde van de stam. Midden in het bos, waar de stam in de schaduw staat, zie je ze meestal niet. Daar waar de mens vertoeft, in lanen en parken, des te meer.

Uit de Gooi- en Eemlander 29 september 1927
Een verhaal dat meerdere keren de krant haalde
over een periode van 10 jaar (via Delpher).
Plaats en temperatuur is niet het enige dat een rol speelt in de toename. Deze vervelende rups krijgt steeds minder natuurlijke vijanden als de vleermuis die de nachtvlinders eet, mezen en zwaluwen die de rupsen eten voordat deze brandharen krijgen en sluipwespen die eitjes in de rupsen leggen.

Als je na half mei nesten ontdekt kun je er beter uit de buurt blijven omdat de rupsen dan brandharen hebben. Meldt het bij de gemeente, deze komen het als het goed is in de maand juli (als alle rupsen in het nest zitten te "poppen") de nesten opzuigen waarna ze verbrand worden.

Ik heb wat in oude artikelen gesnuffeld en sprak er met familie in Italië over. Alwaar deze rups net zoals de mug en steekvlieg gewoon een beestje is waar je last van hebt, het ene jaar wat meer dan het andere. En voornamelijk van half mei tot eind juni als ze brandharen hebben.

Tips om eikenprocessierupsen te bestrijden:
  • Hang mezen-, zwaluw- en vleermuiskastjes op.
  • Gebruik geen gif. Niet voor mieren. Niet voor de buxusrups. Niet voor slakken. Gif komt in de kringloop terecht waardoor er plagen kunnen ontstaan van beesten die er immuun voor zijn en afname van natuurlijke vijanden die dit gif via het eten van rupsen e.d. binnenkrijgen.
  • Bestraat en maai minder. Hiermee vergroot je het leefgebied van de natuurlijke vijanden.
  • Als je ze in processie ziet lopen, leid de voorste achter de achterste aan! Ik kwam het verhaal dat ze dan dagen achter elkaar in rondjes blijven lopen meerdere keren tegen. Het zal vast en zeker wel een sterk verhaal zijn. Maar hé, baat het niet, schaadt het niet. En als ze een paar uur rondjes lopen put je ze in ieder geval uit.
  • Laat klimop op de boomstam groeien zodat er geen zonnige plekjes meer zijn. Zorg wel dat de klimop niet in de kruin komt, dat is minder goed voor de boom.
  • Plaats lijmringen bovenaan de stam waar de rupsen op vast blijven zitten. 

Tips wat je kunt doen als je last hebt van de brandharen vind je hier.

Update 1 september 2019;
Uitstekende resultaten bij proeflocaties met natuurlijke vijanden; 80% minder nesten en 90% van de nesten aangevreten!

Wisselwerking kruiden-medicijnen

Ah, een natuurlijk product. "Baat het niet dan schaadt het niet" wordt er dan gedacht. Dat is niet zo, ook in de natuur vindt chemie plaats. En soms reageert een kruidenproduct met een medicijn.
Ter geruststelling: De risico's op wisselwerking gelden niet voor de kruiden die worden gebruikt in het eten of voor een kopje thee, maar voor de kruiden in hoge concentraties zoals in een capsule.

Om dit onder de aandacht te brengen is er een campagne opgestart.

De 10 meestgebruikte kruidenproducten die een slechte combinatie vormen met bepaalde medicijnen vind je hier. De lijst wordt aangevuld.

Over de onzin die beweerd wordt over kurkuma (geelwortel) schreef ik al eens.


Eikenprocessierups

De eikenprocessierups beheerst het nieuws momenteel. Schoolreisjes worden afgelast. "Ze schieten onzichtbare brandharen op je af." "Je kunt er blind van worden." "De haren blijven jarenlang actief." Allemaal waar. Maar de paniek is wat overdreven. Ik woon in een straat met eikenbomen. Voor het achtste jaar op rij zijn er bomen gemarkeerd. Minder dan voorgaande jaren en de nesten zijn kleiner. Komende week komen er weer mannetjes in witte pakken langs van de gemeente met een enorme stofzuiger en daarna kan de was weer op het balkon. Alleen het eerste jaar hebben we er last van gehad. Door shirtjes die te drogen hadden gehangen op het balkon.

Fijn is het natuurlijk niet. De brandhaartjes van de eikenprocessierups irriteren en veroorzaken huiduitslag. Als ze in je keel komen een zere keel. Als ze in je neus komen een zere neus. Als ze in je ogen komen zere ogen. En de een reageert er heftiger op als de ander. Da's met muggenbulten en wespensteken ook zo.


Mijden is uiteraard het beste. De rups zit vooral in eikenbomen die in de zon staan. Aan bosranden en in lanen. Brandharen worden afgeschoten als ze aangevallen worden, raak de nesten daarom niet aan. Zet een zonnebril op en draag bedekkende kleding als het waait en je in de buurt van dergelijke bomen wilt/moet zijn.

Wat te doen tegen de jeuk?

Smeersels
Een wonderzalfje is er niet, al zie ik dat de commercie dat momenteel wel beweert.
Je kunt alle gebruikelijke dingen erop smeren voor een op allergie lijkende huiduitslag zoals die optreedt bij muggenbulten en brandnetel.
Een overzichtje van huismiddeltjes vind je hier.

Plakband
Niet krabben want dan wrijf je de haartjes er verder in. Je kunt met plakband de brandhaartjes verwijderen. Hoe eerder je het doet hoe beter het helpt. Helaas zit de meeste gifstof er al in als het begint te jeuken.

Föhnen
Dit bericht ging viral op Facebook (39.000x gedeeld!) en gaat nu rond als dé tip tegen de jeuk.


De stof die de jeuk veroorzaakt is thaumetopoeïne, dat is een eiwit, dat stolt inderdaad en dan is de stof niet meer irriterend. Ik heb de stollingstemperatuur niet kunnen vinden, van horen zeggen heb ik 60 graden (als iemand het weet??).
Het is in ieder geval een temperatuur waarbij de huid (licht) kan verbranden, vergelijkbaar met zonnebrand of erger. Stop gelijk met verhitten zodra het pijn gaat doen, je lichaam waarschuwt niet voor niets. Doe dit niet bij kleine kinderen, hun huid is daarvoor te dun.

Oei, en nu lees ik dat er bomen gekapt worden.....zonde. Over bestrijden zonder te kappen schrijf ik een andere keer.

Van schijnaardbei naar bosaardbei

Vandaag kwam de smakeloze schijnaardbei voorbij op Twitter. En ik bedacht dat ik nog een vervolg ging schrijven op deze post waarin ik voornemens was om de schijnaardbei te vervangen door de bosaardbei.


De beloofde stekjes kwamen door de droogte en de vakantie 2 maanden later. Dat kwam goed uit om de schijnaardbei uit te roeien. Maar liefst 3 maal dacht ik dat ik hem volledig verwijderd had. Maar zelfs nu, 1 jaar later komt ie nog steeds her en der op.


De stekjes 2 weken na planten en de stekjes dit voorjaar in april.


En zo ziet het er nu uit. Flink wat uitlopers en om de dag een klein handje met aromatische aardbeitjes! Man vindt ze er onsmakelijk uit zien. Dochters en ik vinden ze heerlijk en geven man geen ongelijk 😋.

NB het verschil tussen de schijnaardbei en de bosaardbei kun je uiteraard proeven. Je kunt ook zien aan de bloemetjes. De bloemetjes van de schijnaardbei zijn geel.

Knoopjes voor verstelbare sluiting

Als je een ketting of armband maakt van een veter of touw kun je met deze simpele knooptechniek de armband of ketting verstelbaar maken. Handig om een armbandje strak te trekken of voor een ketting die variabel in lengte moet zijn.


Als je goed kijkt naar deze foto zie je dat je de uiteindes met een lusje over elkaar knoopt en dat je de knoopjes dan kunt verschuiven.

Extra uitleg in dit filmpje:




Deze how-to is afkomstig van Kijkenietkope.nl, daar had ik het vastgelegd omdat ik steeds vergeet hoe het ook al weer moet.