Nougatine-schuimtaart

Een van de makkelijkste recepten ever. Ik at de taart rond 1980 voor het eerst op een verjaardagspartijtje. Onwijs lekker...

Ik vroeg aan de moeder van de jarige of ze de taart zelf gemaakt had omdat ik het recept meende te herkennen uit de Kerst-Allerhande. Ze beaamde het. Ik hem talloze malen gemaakt, niet alleen met kerst 😋.

Op een gegeven moment zaten de schuimpjes niet meer in het standaard assortiment bij de supermarkt en raakte het recept in de vergetelheid. Tot ik deze kerst weer mokka-schuimpjes in de winkel zag. Moest wel nog naar een andere winkel voor de juiste nougatine.

Nodig:

  • Ongeveer 300 gram mokka-schuimpjes (Ik gebruikte 1,5 zak, de klassieke vorm, een toefje werkt iets handiger maar die hadden ze niet)
  • Halve liter slagroom + suiker
  • Zakje nougatine. Het lekkerst is nougatine van hazelnoten (en niet van pinda's).

  • Doe bakpapier op de bodem van een taartvorm (ik klemde het tussen rand en bodem) en vet de zijkant van de vorm in met roomboter.
  • Klop de slagroom stijf met wat suiker.
  • Bedek de bodem met schuimpjes, met de platte kant naar beneden.

  • Doe de helft van de slagroom erop.
  • Strooi er wat nougatine op.
  • Maak weer een laag met schuimpjes, dit keer met de platte kant naar boven.

  • Doe de rest van de slagroom erop.
  • Klop de vorm een paar keer op de tafel zodat de slagroom goed inzakt.
  • Strijk de slagroom glad.
  • Bestrooi met nougatine.
  • Dek de vorm af en plaats minimaal 8 uur in de diepvries.

Uit de vriezer halen, heel even laten staan totdat je hem uit de vorm kunt lossen en bevroren opdienen. Eet smakelijk!

Rozemarijnolie

En dit was het resultaat, 6 weken later. Geurige, groene rozemarijnolie.



Ik droogde snoei-afval van de rozemarijnstruik. Ik griste de naaldjes van de takken. Deed het een pot en overgoot het met geurloze sesam (haar)olie. Ik heb het 6 weken laten staan en toen gefilterd door een katoenen doek.

Ik dacht dat de grote hoeveelheid naaldjes wel een flink deel van de olie zou absorberen maar dat bleek reuze mee te vallen nadat ik de naaldjes nog een uurtje had laten uitlekken.

Een flesje voeten-olie en een flesje bak-olie.



Geurende olie maken: zie hier de eerdere post over rozemarijnolie met foto's van mijn tante.

Snoeiafval drogen

Laurier is een veelvoorkomende struik, misschien staat ie wel in je eigen tuin of anders die van de buren of in het gemeenteplantsoen. Het is een struik die hard groeit en regelmatig gesnoeid moet worden. Hang bij iedere snoeibuurt een takje te drogen in je keuken en je hoeft nooit meer laurierblad à €497,50 per kilo te kopen. Scheelt ook weer plastic!

Ik heb munt rondom de kippenren staan. Groeit als een tierelier en oogst ik vers voor de thee. Halverwege het groeiseizoen, als de plant begint te bloeien en bijna een meter hoog is, knip ik hem af zodat er weer jonge scheuten omhoog komen. Twee flinke bossen snoeiafval hing ik te drogen, voldoende om een groot voorraadblik te vullen voor muntthee in de winter. Laat minimaal 2 weken drogen en knijp en wrijf om het blad te verpulveren.


Tijm knip ik het hele jaar door vers uit de tuin als ik het nodig heb. Toch vond ik het zonde om al het geurende snoeiafval weg te gooien en is de voorraad in een jampotje aangevuld voor dat enkele gerecht waar gedroogde tijm in moet.


Rozemarijn knip ik eveneens het hele jaar door vers uit de tuin. Een paar grote takken heb ik te drogen gehangen omdat ik de rozemarijnolie van mijn tante wilde maken.


Drogen, naaldjes van de takken afrissen, naaldjes fijnknijpen en een pot vullen. Doe er een neutrale olie bij en laat minimaal 3 weken staan. De naaldjes moeten helemaal onder de olie staan. Hoe meer naaldjes ten opzicht van de olie, hoe sterker de olie wordt. Ik gebruik hem als huidolie en niet voor te eten dus heb zoveel naalden als mogelijk in de pot gedaan.


Ik nam sesam-olie die verkocht wordt als haar-olie. Een miskoop want ik dacht met 100% sesam-olie een geurende olie voor te bakken gekocht te hebben. Deze is geurloos. En perfect dus voor rozemarijn.

Update:
Er bestaat ook laurierkers, die lijkt op de laurier. De bladeren daarvan zijn niet eetbaar. De echte laurier herken je aan de geur. En inderdaad, zoals hieronder al gemeld in de reacties, in het gemeenteplantsoen staat meestal de niet eetbare laurierkers. Ik heb het gecheckt!

Kweeperen aan een struik

Langs het fietspad, in gemeentegroen, zag ik vruchten liggen. Ik stapte af en zag struiken met doornen waar er nog meer aanhingen. Ze leken verdacht veel op kweeperen en geurden heerlijk. Doch kweeperen groeien aan een boom. Een rondje googelen leerde dat het waarschijnlijk de Japanse Sier- of Dwergkwee is en de vrucht daarvan heet in Japan Kusa-boke. De Nederlandse vertaling, afhankelijk van de vorm, kweepeer of kwee-appel...

Ik ging terug en vulde mijn fietstas met kweeperen.

Kweeperen zijn er in net zoveel variëteiten als appels en peren. Kweeperen zijn rauw niet te eten en moet je bewerken. Kooktijden, smaak, dikte van de schil, hoe rood hij kleurt, het hangt af van de soort. De struik-kweepeer kun je hetzelfde verwerken als de boom-kweepeer. Houd er rekening mee dat de struik-kweepeer een stuk zuurder is dan de boom-kweepeer.

Let op: pitten van de kweepeer zijn giftig.

Schillen van de kweepeer kun je drogen en gebruiken voor thee. Met de dunschiller schilde ik een paar kweeperen, hing de schillen in een sinaasappelnetje te drogen, sneed de vrucht in schijfjes en maakte er een geurslinger van. De geur van deze kweeperen is zoeter dan ik me herinnerde van voorgaande jaren. Ik ruik een mengelmoesje van ananas, roos, citrusschil en Granny Smith appels.


Jam
Omdat deze kweepeer een stuk zuurder is en de schil dunner besloot ik voor de jam geen citroenen toe te voegen en ze met schil en al te verwerken.

Ingrediënten:

  • Zure kweeperen
  • Suiker (geleisuiker of pectine is niet nodig omdat het voldoende aanwezig is in kweeperen)
  • Water

Werkwijze:

  • Was de kweeperen, snijd in 4 parten en verwijder pitten en stelen.
  • Breng met water aan de kook (helft van de peren onder water).
  • Laat gaar worden. Sommige kweeperen blijven vast, anderen vallen uiteen. Ik was een lange kooktijd gewend (kooktijd kweepeer variëert van 10 tot 60 minuten), doch na 20 minuten waren de kweeperen al kapotgekookt.
  • Verwijder de klokhuizen. Bij vastkokende kweeperen uitsnijden. Bij uiteengevallen kweeperen zeven of met een puree-pers.
  • Bij vastkokende kweeperen met staafmixer pureren zodat je geen schilletjes meer hebt.
  • Voeg zoveel water toe dat je een vloeibare massa (geen puree, maar zoiets als appelmoes) krijgt en breng weer aan de kook. 
  • Per kg vloeibare massa (kweeperen + water) 500 tot 1000 gram suiker toevoegen.
  • Laat 15 minuten goed doorkoken en vul de brandschone potjes.

Deze kweeperen kleuren niet rood, ook niet als je ze langer kookt denk ik. Roodverkleuring van (bepaalde) stoofperen komt namelijk doordat de zuurgraad verandert. En deze kweeperen zijn al heel zuur.

Toevallig had ik net een pot van vorig jaar open staan. De jams verschillen niet alleen in kleur doch ook in smaak... Vooral zuurder doch ook aroma is anders. Maar dat is lastig omschrijven.

Zie hier het recept voor de veel minder zure kweepeer van de boom


Deze kweeperen zijn net zo groot èn zuur als citroenen. Je kunt struik-kweeperen dan ook gebruiken als (duurzame, lokale, gratis) vervanger voor citroenen in chutneys, marmelades, curry's enzovoort. Zolang je ze maar niet rauw gebruikt.

De rest van de kweeperen nam dochter mee om er een taart van te bakken. Misschien dat ze nog een foto appt...

Kiempot zelf maken

Toen ik googelde of èn hoe ik boomspinazie-zaadjes kon gebruiken voor kiemgroente ontdekte ik dat zaden slechts water nodig hebben om te ontspruiten. Je eet ze op voordat het miniplantje voeding nodig heeft. Dat opkweken kan dus heel goed driedimensionaal, in plaats van op het platte vlak.

De commerciële berichten voor kiempottensets vlogen me om de oren tijdens het googelen. Sets bestaande uit een pot, een deksel met zeef, een rekje om de pot schuin neer te zetten en een uitdruipdienblaadje. Kiembekers met filmpjes hoe ze te gebruiken. Meest verwonderlijk vond ik nog wel dat ze aangeboden werden op 'groene' sites terwijl je zo'n pot heel makkelijk zelf kunt maken.

Ik gebruikte een glazen honingpot, een glazen schaaltje waar crème brûlée ingezeten had, een knoflooknetje, een elastiekje en wat knikkers.

Het enige dat je namelijk hoeft te doen is 2x per dag de zaden te spoelen en weer uit laten druipen. Zodat het vochtig blijft en niet te nat wordt want dan gaat het schimmelen.

Heb je geen knikkers? Verzin iets anders waar de pot op kan uitlekken. Leg een kruis van lego in het schaaltje of klem 3 pootjes (geknipt uit een plastic verpakking) tussen een extra elastiek.

Met een netje kun je de pot gewoon ondersteboven zetten.

Schuin neer zetten, wat ik veel zag tijdens het googelen, is alleen nodig als je heel fijn gaas gebruikt zoals een doek. Door de oppervlaktespanning blijft het water erin staan. Er is dan lucht nodig om het water eruit te laten stromen.

Als je doek gebruikt (omdat je kleine zaadjes hebt die door de mazen van het netje heen vallen) kun je de potten schuin leggen in een bakje. Die plastic bakjes van afhaaleten zijn daar handig voor.

Zaden een halve dag in water laten weken en daarna 2x per dag spoelen en uit laten lekken.

Ik ga weer elke dag een foto maken. Zwarte boontjes dit keer.

Als je witte kiemen wilt, zoals taugé, zet de pot dan in het donker of gebruik een stenen pot.

N.B. In een warme, vochtige omgeving kunnen bacteriën groeien. Voor kiemen (met name peulvruchten) adviseert het voedingscentrum 5 seconden onderdompeling in kokend water of op het laatste moment mee-wokken.

Kiemgroenten kweken

Die moestuintjes van een bekende supermarktketen? Hier in huis zijn ze (de door oma verzamelde potjes) allemaal verorberd als kiemgroenten. Best wel een verspilling als je beseft dat voor die paar kiemen een turfpotje, kokostablet, zaadzakje en omverpakking gebruikt is. Kiemgroenten hebben namelijk alleen water nodig om te ontspruiten.

Zaadjes voorweken in water en daarna vochtig houden met de plantenspuit. Niet te nat want dan gaat het schimmelen en niet te droog want dan groeien ze niet. Ik deed zaadjes in een glazen schaaltje op keukenpapier.

Er zijn speciale kiemschaaltjes te koop, dat is een zeefje dat in een schaaltje past waardoor je de zaadjes kunt spoelen. Echt nodig is dat niet als de zaadjes naast elkaar liggen. Spoelen hoeft alleen als je kiemen in een pot kweekt (daarover komt nog een blog).

Ik gebruikte zaadjes van de boomspinazie. Ik heb nog over van vorig jaar en de nieuwe oogst zit eraan te komen.


Twee exemplaren naast de kippenren heb ik geen blaadjes van geoogst dit seizoen en die zijn doorgegroeid naar 3 meter. De meetlat die ik hier vasthoud is 2 meter en als je goed kijkt zie je een top van de boomspinazie uitsteken (overbelicht met de witte lucht).

Alle roze jonge blaadjes zijn verdwenen en op die plaats word het zaad gevormd.

Boomspinazie is familie van quinoa, misschien dat ik het bij deze overvloed eens op die wijze op tafel ga zetten.

Linkjes:

Quinoa Wikipedia

Melganzenvoet Wikipedia

Boomspinazie onkruid

Weg met de wegwerp-schoonmaakfles

Er worden heel wat plastic (spuit)flessen van schoonmaakmiddel gekocht... Terwijl vloeibaar schoonmaakmiddel voor het overgrote deel uit water bestaat. Water, waar je geen verpakking voor nodig hebt want het stroomt in elk huis gewoon uit de kraan.


Vroeger gebruikte je zeep, soda en zand. En als het voorhanden was citroensap of azijn.

Tegenwoordig is er voor elke schoonmaakklus een apart middeltje te koop. Terwijl het schoonmaakmiddel niet het enige is dat invloed heeft. Van belang is ook:
  • Kracht. De was die ronddraait. De hogedrukspuit. Hoe hard je duwt als je schrobt.
  • Tijd. Inweektijd: In sopje laten staan. Inspuiten met azijn. Insmeren met groene zeep.
  • Temperatuur. Hoe hoger de temperatuur hoe beter vuil oplost.

De werkzame bestanddelen voor basic schoonmaakmiddel zijn nog steeds in vaste vorm (in papieren of kartonnen verpakking) te koop en kun je zelf oplossen in water:
  • Zeep. Zeep heeft in combinatie met water een vet-oplossende werking. (Zeepmoleculen hechten zich aan water en aan vet).
  • Soda. Een base ontsmet en lost (door een chemische reactie) vuil op.
  • Citroenzuur. Een zuur ontsmet en lost (door een chemische reactie) vuil op.

Het heeft weinig zin om een base en een zuur bij elkaar te doen. Het bruist gezellig maar ze reageren dan vooral met elkaar en niet met het vuil.

Hervulrecepten voor je plastic wegwerpflessen:

Schoonmaakazijn:
50 gram citroenzuur per liter

Allesreiniger:
16 gram zeep (en tot 16 gram schoonmaaksoda per liter)

Vloeibare (hand)zeep:
16 gram zeep per liter (optioneel scheutje glycerine)

Zeep in vaste vorm oplossen in water vergt kracht (raspen, roeren), tijd en energie (water verhitten). Een ander nadeel is dat het basisch is en dus minder goed werkt in combinatie met een zuur. Op gladde oppervlakken laat het strepen na. Geconcentreerd afwasmiddel werkt hetzelfde en heeft deze nadelen niet. Maar dat zit wel in een plastic fles...

In sprayflacons zit een kant en klaar sopje: een sterk verdunde oplossing. Ze zijn sneller leeg dan een fles geconcentreerd middel (waar je slechts een dopje van gebruikt voor een sopje) en door de spuitkop gooi je met elke fles nóg meer plastic weg. Er valt veel winst (geld, milieu, gesleep) te behalen als je ze hervult:

Keukenreiniger:
Een scheutje (zelfgemaakte) allesreiniger of
Paar druppels afwasmiddel met schepje bakingsoda.

Glasreiniger:
Paar druppels afwasmiddel met scheutje spiritus.

Sanitair-reiniger:
Paar druppels afwasmiddel met scheutje schoonmaakazijn of citroenzuuroplossing.

Schuurmiddel is naast de vloeibare vorm nog steeds in vaste vorm te koop. Helaas meestal in een plastic bus. Je kunt het ook zelf maken van zand, krijt, as of bakingsoda met een drupje water.
Een schuurmiddel is tegenwoordig met die fijne vezeldoekjes en schuursponsjes niet meer echt nodig. Voor het fijne werk kun je een oude panty gebruiken.

Tot slot nog 2 recepten die ik wil onthouden (deze blogpost schrijf ik eigenlijk als een overzicht voor mezelf ;-)):

Ontsmettend soda-sopje:
10 gram schoonmaaksoda (= 1 eetlepel) per liter.

Koffiezetapparaat-ontkalker:
15 gram citroenzuur per liter.

Meer lezen:

Nonke Buusjke

Alsof de tijd er heeft stilgestaan. Het kleine openluchtmuseum met authentieke vakwerkhuizen in Simpelveld. Gesticht in 1980 door Theo Berkers als vluchtplaats uit onze welvaartsmaatschappij met geestdodend werk, overdreven consumptiebehoefte, uitputting van het milieu, stress en vervreemding van de natuur. 

Alles draait tegenwoordig om de economie. Als je kijkt naar de betekenis van het woord economie; de wetenschap die zich bezighoudt met de verdeling van schaarse middelen, dan kun je toch niets anders concluderen dan dat de economie kapot is. Amazon en co vernietigen producten om schaarste in stand te houden. We gooien producten weg die voor andere mensen waarde hebben. Zelfs geld is niet meer schaars; met een negatieve rente moeten vermogenden betalen als ze sparen of uitlenen. Met als gevolg dat kapitaal niet meer gebruikt wordt als reserve of om te investeren maar om te speculeren. En onze overheid doet er vrolijk aan mee door grote bedrijven waar stelselmatig alle reserves uitgekeerd worden aan aandeelhouders te ondersteunen met belastingvoordelen en subsidies.

In de wasserette een heus strijkijzer-oplaadstation. En dan weet je weer hoe het strijkijzer aan zijn naam komt.

Theo Berkers heeft het over geestdodend werk. Het plezier in arbeid, bezig zijn, creëren, buiten zijn, gewassen zien groeien, voldoening van je werk, het lijkt volledig verdwenen.

We hebben tegenwoordig bezorgers die in aftandse bussen door de straten racen en pakjes proberen af te leveren bij consumenten die niet thuis zijn. Pakjes waarvan een groot deel weer retour gaat. De arbeidsmigrant die om 03:30 's ochtends op moet staan om op tijd in het distributiecentrum 80 km verderop te zijn om retouren af te handelen. Een beschadigde verpakking is voldoende om het product af te danken. Werknemers mogen niets van wat vernietigd gaat worden mee naar huis nemen.

Ik dwaal af. Het was een leuke zondagmiddag. Met lekkere vlaai die ter plekke wordt gebakken in een sjansenoven. Vrijdag wordt ie opgestookt, zaterdag worden de vlaaien gebakken en toen wij de oven bekeken was ie nog steeds warm (120 graden). Chamotte-steen houdt de warmte goed vast!

Een deel van de vulling voor de vlaaien wordt nog ter plekke ingemaakt zo te zien aan de potten in de kelder.

De fruitpers en de ijzeren ketel in de stroopstokerij. En dan weet je gelijk waarom appelstroop vroeger meer ijzer bevatte!

De plantenperkjes waren op het hele terrein aangelegd met wijnflessen. Hier zie je de kruidentuin.

De aardperen stonden in bloei. Dat vond ik bijzonder want in onze tuin bloeien ze nooit. Misschien is dat wel de reden waarom ik van die grote aardperen oogst, er gaat geen energie in de bloei zitten...
Vermoed dat ik een 'veredelde' soort heb want de aardperen die ik jaren geleden pootte kwamen uit de supermarkt.

Tot slot nog een fotootje gemaakt van de schoonmaakmiddelen van vroeger. Zo'n foto zocht ik nog voor een stukje over plastic schoonmaakflessen.



Het openluchtmuseum is alleen op zondagmiddag open voor vrij bezoek. En helaas alweer bijna einde seizoen... Met groepen kun je een afspraak maken. Of volg er een cursus vlaai bakken.

Alle info vind je op de website https://www.nonkebuusjke.nl
Of volg ze op Facebook 

De cafetière als fermentatiepot

Ik vond op zolder de koffiemaker uit mijn studententijd terug. Niemand had interesse en ik wilde hem al in de doos voor de kringloopwinkel zetten toen ik bedacht dat ie handig is voor als ik zuurkool of appelazijn wil maken. Dan hannes ik altijd met zo'n bordje met een gewicht om de boel onder water te houden.

Et voila. De te kleine appeltjes van de oogst dit jaar zitten erin.

Aan het begin van elk fermentatieproces is er geen bescherming tegen bederf omdat er nog geen zuur of alcohol is gevormd. Schimmels hebben zuurstof nodig, onder water is er geen zuurstof en dat is de reden waarom kool/appels onder water moeten staan als je geen waterslot gebruikt.

Voordeel van de cafetière is dat je kaam (ongewenst schimmelvlies bovenop vloeistof) makkelijk kunt verwijderen.

Ander voordeel is dat als het fermentatieproces klaar is je niet hoeft te zeven voordat je gaat filteren, je kunt de appelstukjes naar beneden duwen.

Tijdens het fermenteren ontstaat koolzuurgas dat zwaarder is dan lucht en als een beschermende deken op de vloeistof ligt. Normaliter dek je af met een gaasdoek tegen vuil en fruitvliegjes. Bij de cafetière moet je het schenktuitje afdekken.

Het enige waar ik benieuwd naar ben is of de zeef voldoende roestvast is... Ik heb de cafetière destijds met DE-punten aangeschaft dus ik verwacht van wel.

Meer lezen:
Zelf appelazijn maken
Fermenteren en schimmel

Tabby's

Nee, ik heb geen aandelen. Dit is ook geen affiliate. Ik vind dit gewoon een geweldig initiatief en ben dol op ondernemende jongelui. Bovendien vind ik het al jaren belachelijk dat schoonmaakmiddel in vloeibare vorm in plastic flessen wordt verkocht, het overgrote deel van de inhoud bestaat uit water.

En daar hebben Tijmen en Jelmer de Tabby voor ontwikkeld. Zoals ze het product zelf aanprijzen:

"Tabletten die zó klein zijn dat ze door je brievenbus passen. En niet veel ruimte innemen in je keukenkastje zodat je makkelijk een voorraadje kan bewaren. En dus nooit zonder zit.

Maar is zo’n oplosbaar tablet wel effectief? Ja! Omdat huidige producten voor 95% uit water bestaan. En onze Tabby’s de 5% zijn die je nodig hebt. Want water heb je al in huis. Gewoon uit de kraan."


Op dit moment zijn er Tabby's voor handzeep, allesreiniger, glasreiniger en badkamerreiniger. Je vindt het in de webshop Savvystore.

Consuminderaars kopen natuurlijk geen duurzame flessen met spuitkoppen als ze gratis bij het plasticafval zijn te vinden. Al is dit kleinere formaat wel handig.

In vroeger tijden had je schoonmaakblikken voor zand-zeep-soda. Wasmiddel was er alleen in poedervorm. Water voegde je zelf toe.

Leestips in dit blog voor minder plastic:

Recept om vloeibare allesreiniger te maken van zeepvlokken (of geraspte zeep) en soda. Ook te gebruiken voor de vaat, als wasmiddel of handzeep.

Zeeprestjes als wasmiddel.

Deo zelf maken.

En ik ga nog een blog uitwerken over zelf glas- en keukenreiniger maken. Concept staat al tijden klaar.
---> Voila. (aan de URL kun je zien hoe lang die al klaar stond).

Update:
Blijkt niet nieuw... Bestaande aanbieders van schoonmaakmiddel waar je zelf water toevoegt: Ecopods, Greentabs, YouSea, Skosh en SophieGreen. Laat weten als je nog andere merken kent.

Jam-etiketten

De oudste dochter zat in Zweden, de andere had introductiedagen op de universiteit. Dus dit jaar voor het eerst in mijn eentje bramen geplukt. Heerlijk rustig. Het enige dat ik eigenlijk miste was het gekibbel wie de pan mag uitlikken.

Ik had door de afwezigheid van het grut geen open pak melk in huis om de etiketten op de potten te plakken. En we zijn overgeschakeld op sojamelk en heb geen idee of die hetzelfde doet.

Geen probleem, het werkt ook met een prittstift of een simpele lijm op zetmeelbasis (behanglijm, peuterlijm of zelfgemaakt met maizena). Het etiket blijft goed zitten en gaat er met weken in water weer helemaal af. Extra voordeel is dat het ook plakt over oude, lastig te verwijderen, etiketten heen. Want ik weet wel hoe ik ze eraf moet halen... maar ben daar toch meestal te lui voor.

Als je met een relatief droge plakstift werkt, maak de etiketten dan aan de voorkant vochtig door ze op een natte doek te leggen. Nat papier vormt zich beter om de pot.

Etiketten om zelf uit te printen op gewoon papier kun je in mijn winkel als download bestellen.

Onkruid tussen de tegels


De boomspinazie die ik dit jaar had voorgezaaid was totaal overbodig...

Ik heb eierdozen weggegeven en de rest van de plantjes bij de waterkant gezet.

Daar waar ik de boomspinazie gepland had was ie al spontaan opgekomen.

En ook daar waar ik hem niet gepland had.

Tussen de stoeptegels op de oprit. En dan is het ineens onkruid. Onkruid zijn plantjes op plaatsen waar je ze niet wilt hebben.Maar het stond zo snoezig.

Dus ik liet het staan totdat het op heuphoogte kwam en heb toen pas de planten eruit getrokken.

En de bladeren verwerkt in het avondeten.

Wil je zaadjes? Je kunt ze (vrijwel) gratis mee laten sturen met een bestelling in de webwinkel.

Boomspinazie seizoen 1

Boomspinazie seizoen 2

Ban de teflonpan

Ik wilde eigenlijk al tijden een oude gietijzeren braadpan. Eentje zonder emaille-laagje omdat ik er een anti-aanbakpan van wil maken. En volledig van ijzer, zonder bakelieten handgrepen, zodat ie in zijn geheel in de oven kan. Tijdje actief op zoek geweest maar het leek wel of dat type opgekocht wordt door handelaren. Laten opsturen via Marktplaats vond ik geen goed idee, de pannen zijn breukgevoelig, en ben bang dat er dan toch een emaille of teflonlaagje op zit.
Afgelopen weekend heb ik er eentje, met dochter op theelepeltjesjacht bij de kringloop, in de gewenste maat gevonden! Weliswaar met wat roestputjes, maar dit is wellicht de reden dat ie er nog stond.

Andere dochter is vorig jaar op kamers gegaan en daar was een gietijzeren pan die bijna iedere dag gebruikt werd. Toen de eigenaar verhuisde nam ie de pan mee. Schoonmoeder in spe van dochter had nog zo'n pan staan die ze niet gebruikte. Die maakte ze schoon, brandde ze in voor gebruik, werd toen enthousiast van de verhalen van dochter en tikte nog zo'n zelfde pan op de kop voor haarzelf. Zij hebben nu allebei een echte Hackman. Die van mij is merkloos.

Ik maakte de pan schoon met een sopje en schuursponsje. In het midden zat een keiharde spiegelgladde laag (veelgebruikt waarschijnlijk) die ik met staalwol zover mogelijk heb weggehaald. Vervolgens heb ik de pan goed uitgespoeld, afgedroogd en kurkdroog laten worden in de zon.

Nieuwe of grondig schoongemaakte gietijzeren pannen moet je inbranden voordat je ze gebruikt. Als je googelt kom je uitgebreide instructies tegen. De een zweert bij lijnolie, terwijl de ander zegt dat je beter arachideolie kunt gebruiken omdat die tegen hogere temperaturen kan. Oventemperatuur varieert van 150 tot 230 graden. Soms was één uur op 200 graden voldoende, bij de gebruiksaanwijzing van IKEA staat drie keer herhalen op maximaal 150 graden. Zonder oven kwam ik ook tegen: Pan insmeren met olie en op het vuur zetten tot het walmt, iets af laten koelen, schoon vegen met keukenpapier en herhalen.

Ik denk dat het niet zoveel uitmaakt allemaal. Gietijzer is iets poreus en je moet zorgen dat de poriën verzadigd zijn met vet voordat je hem gebruikt. Hoe meer je de pan gebruikt, hoe sterker de anti-aanbaklaag wordt.

Volg bij een nieuwe pan de gebruiksaanwijzing. Een oude pan brand je na een grondige schoonmaakbeurt opnieuw in. Dat doe je door de schone, kurkdroge pan in te smeren met olie, de overtollige olie weg te vegen met keukenpapier en de pan een uurtje in de oven te zetten. Eventueel herhalen, net zolang totdat je weer een waterafstotende laag hebt.

Ik gebruikte arachideolie en zette de pan een uur op 200 graden in de oven. Ik had hem braaf ondersteboven gezet met aluminiumfolie eronder (dat las ik overal) maar dat bleek overbodig. Er is geen druppel uitgelopen. Vlak voor gebruik heb ik hem nogmaals ingeolied, verhit op het gasfornuis en schoongewreven met keukenpapier. Ik maakte een stevige curry en waar ik voorheen regelmatig moest roeren om te voorkomen dat ie aankoekt was dat nu totaal overbodig.

Gebruik van een gietijzeren pan:

  • Laat de pan met vet of olie altijd goed op temperatuur komen. Dan schroeit vlees, vis of groenten snel dicht, blijven sappen beter erin en bakt het minder snel aan.
  • Pas op met hoge temperatuurwisselingen. Laat langzaam opwarmen. Doe geen koud water in een gloeiend hete pan.
  • Pas op met alles dat vet oplost. Gebruik geen zeep, soda of azijn om schoon te maken. Bij nieuwe pannen die nog geen stevige anti-aanbaklaag hebben voorzichtig zijn met zure gerechten als tomatensaus en zuurvlees.
  • Pas op met roest. Laat geen waterige gerechten in de pan staan. Berg de pan altijd kurkdroog op. Smeer een drupje olie in de pan als je hem even niet gaat gebruiken.

Schoonmaken:

  • Veeg de pan na gebruik schoon met een doekje of gebruik water met een borstel. Bakpannen kun je schoonsteken met een plamuurmes.
  • Is de pan zo vies dat je hem zo niet schoon krijgt? Kook hem uit met zout of brand de resten eruit in de oven (pyrolyse).
  • Nog steeds niet schoon? Gebruik alles wat je denkt nodig te hebben en brand de pan opnieuw in.
Een gietijzeren pan is onverslijtbaar en de anti-aanbaklaag wordt alleen maar beter. Pannen met teflon daarentegen.... dus zodra ze aan vervanging toe zijn. Koop een gietijzeren exemplaar!