Waterslot

Er kwam steeds meer wijn-in-wording in het waterslot en ik googelde een rondje hoe dat kon. Het waterslot kwam niet in aanraking met de vloeistof (bij start was er 5 mm ruimte) en toch leek het alsof de vloeistof omhoog gezogen werd.

Te weinig ruimte boven de vloeistof of een te heftige gisting bleken dit te kunnen veroorzaken. Het was eenvoudig op te lossen door het waterslot er even af te halen, schoon te maken en opnieuw te plaatsen. Dit keer met iets tussenruimte en nu gaat het goed.

Ik vind het zo gezellig in de keuken. De druiven van het balkon die staan te pruttelen doordat de suiker omgezet wordt in alcohol. Plop, plop klinkt het dan door het waterslot.

Een waterslot is nodig omdat er geen zuurstof bij mag komen, dan zou de alcohol omgezet worden in azijn. Terwijl er wel koolzuurgas, dat ontstaat door de omzetting van suiker in alcohol, moet kunnen ontsnappen.

Heb je geen waterslot? Je kunt er zelf een maken met een slangetje dat je vouwt zodat er een "sifon" ontstaat. Of laat het uiteinde van een slangetje uitkomen in een glas water.

Waar je ook gebruik van kunt maken is dat koolzuurgas zwaarder is als lucht. Zorg dat je wat ruimte hebt boven de vloeistof en een piepklein gaatje bovenin de kurk/dop. Het ontstane koolzuurgas zal als een deken op de wijn blijven liggen en door overdruk zal het naar buiten geperst worden door het kleine gaatje. Diezelfde overdruk zorgt ervoor dat er geen lucht naar binnen gaat.

Hobbybrouwen (Johnny Stardust)
Tijdens mijn zoektocht naar de oorzaak van wijn in het waterslot kwam ik de term ballon-wijnen tegen. Een ballon die opgeblazen wordt door het koolzuurgas. Wél blijven controleren en op tijd leegknijpen anders knapt ie.

Wijnmaker.blogspot
Je kunt het imiteren met een plastic zakje en een elastiek. En toen kwam ik terecht op Luc's wijnblog... En verdwaalde ik even. Mandarijnenwijn. Vlierbloesemwijn. Een test met bakkersgist ipv wijngist. Marmite als voedingszout. Heerlijk wat een informatie!  

Zelf wijn maken van je druiven?

Lees hier hoe.

Kijk hier mijn instagramfoto's en -filmpjes.

Ik doe het in een gewone wijnfles en inmiddels zonder enige toevoeging. Geen starter, geen voedingszout en geen sulfiet. Ik vind het vooral leuk om het proces te zien. Ik ben geen wijndrinker (bier it is!) en laat het na het proeven wijnazijn worden. Die is echt heerlijk!

Tosti-wraps

Zo'n dag dat iedereen op een ander tijdstip moest eten en je het tosti-ijzer pakt terwijl je opgerolde tortilla's uit de oven wilde klaarmaken...

Dat was handiger dan verwacht! En ideaal voor kliekjes als pastasaus, chili, groenteprut, ragout of curry! Je maakt er in een handomdraai een stevig pakketje van. Een warme wrap die je uit het vuistje kunt eten.

Werkwijze:

1. Leg de (niet al te natte) vulling midden op de tortilla. Qua volume ongeveer een dikke boterham.

2. Sla de zijkanten naar binnen.

3. Vouw de tortilla goed sluitend dicht. Zorg dat er geen vloeistof uit kan lopen bij de hoeken of bovenop.

4. Bak de tortilla in het tosti-ijzer.

Ik bakte groente (rode ui, gele courgette en paprika) met verse kruiden uit de tuin en belegde met flink wat kaas.


Eet smakelijk!

Namen van kruiden

Ik was aan het koken en ik had ketoembar nodig. Nu heb ik een best wel overzichtelijke kruidenla onder het fornuis maar ik kon het oude Conimex-potje* niet vinden. Wat was ook alweer de andere naam van ketoembar? Tijd om het uit te schrijven. Zodat ik het ga onthouden.


Foelie = schil van de nootmuskaat

Gember = djahé

Ketoembar = koriander

Kokos = santen

Komijn = djinten

Kummel = karwij (en geen komijn, wordt vaak verkeerd vertaald)

Kurkuma = geelwortel = koenjit = koenir

Lavas = maggikruid

Oregano = marjolein = majoraan

Salie = palingkruid

Sereh = citroengras

En last but not least:
Kruidenmengsel = curry = kerrie = masala = massala = boemboe


Tip: koop 1x een glazen potje en vul het daarna bij met zakjes van 80-100 gram van de toko. Da's beter voor het milieu en 5x goedkoper.

* Daar zit het al jaren niet meer in. Koriander maal ik tegenwoordig net als peperkorrels. Bij het woord ketoembar denk ik nog steeds aan dat oude potje.
Ik weet in wat voor potje/zakje een kruid zit. Voor de huisgenoten staat het bovenop geschreven. Kruiden voor "zoet" zoals kaneel staan in een schoenendoos in het midden.

Pectine

Vroeger maakten ze jam door vruchten in te koken tot de gewenste dikte. In het Coöperatie Kook- en Huishoudboek uit 1938 staan recepten volgens deze methode. Doch ook een heel kort recept voor "Jam met opekta". Het hele recept:

"Gebruik voor jam, die met opekta bereid wordt, bij voorkeur vruchten, die weinig pectine bevatten. b.v. frambozen, kersen e.d.
Volg voor het bereiden van jam met opekta nauwkeurig de bereidingswijze, die op de pakjes aangegeven staat."

Opekta is een handelsnaam voor pectine. Pectine is een verdikkingsmiddel dat gebruikt wordt om jam te maken. Marmelo (wat in het Portugees kweepeer betekent) is een andere handelsnaam.

Tegenwoordig wordt meestal geleisuiker gebruikt. Daar zit de pectine (en citroenzuur) doorheen gemengd. Je hebt twee soorten geleisuiker; van de een gebruik je 1000 gram suiker op 1000 gram vruchten en de ander 400 gram suiker op 1000 gram vruchten.

  • Pectine vormt met zuur en suiker bij verhitting een gelei.
  • Pectine zit van nature in fruit. In de ene fruitsoort wat meer dan in de andere.
  • Pectine breekt af bij langdurige verhitting.

En dat brengt mij bij een van de nadelen van geleisuiker waar de pectine in een vaste verhouding in zit: Je kunt de hoeveelheid pectine niet op de vrucht afstemmen. En je kunt niet variëren met het suikerpercentage.

Afgelopen zomer in Zweden plukten* we bosbessen en maakten we jam. Ze hadden daar losse pectine en we konden de hoeveelheid afstemmen op de vrucht en het gewenste suikerpercentage. Bosbessen zijn al zuur dus we hebben geen citroen toegevoegd.

Vorige week, toen ik kweeperenjam ging maken, heb ik me suf gezocht naar hoeveel geleisuiker ik erbij moest doen. Kweeperen hebben van nature al veel pectine en de vorige keer had ik te dikke jam. Ik was in de veronderstelling dat er een overzicht bestond met per vrucht de hoeveelheid pectine.
Dat is er niet. Het pectine-, fruitzuur en suikergehalte in een vrucht hangt, behalve af van de soort, af van het seizoen en de rijpheid. Dus mijn plan om een tabel met per fruitsoort de hoeveelheid pectine te maken en hier neer te zetten heb ik laten varen... Ik sluit aan bij het oude kookboek: volg de bereidingswijze die op de pakjes aangegeven staat.
Weinig suiker betekent meer pectine en korter koken. Voeg geleisuiker pas toe als de vruchten gaar (en gepureerd) zijn. Geleisuiker standaard is 4 minuten koken, geleisuiker speciaal is 1 minuut koken.

Met losse pectine is het makkelijker variëren. Een ander voordeel is de prijs:
Op het moment van schrijven kost een pak gewone suiker €0,75 en een pak geleisuiker dat voor 99% uit gewone suiker bestaat €1,69. Dat is €0,94 per kilo voor de additieven. Volgens mij is losse pectine (E440) goedkoper.

Meer over jam maken.

NB. Alleen jam met 60% suiker is onbeperkt houdbaar. Vruchtensuiker telt mee. Bewaar jam met minder suiker na opening in de koelkast en eet hem binnen 14 dagen op.

* scheppen. We hadden bakjes waarmee we de bessen van de planten gristen. Op het etiket zie je een fotootje van de stofzuiginstallatie waarmee we de bladeren van de bessen scheidden.

Beeld reclame Opekta linkt door naar Miep Gies. Zij werkte bij Otto Frank die handelsagent was voor Opekta Nederland.

Kweeperenjam

Ik had kweeperen gekocht tijdens een fietstochtje en jam gemaakt. Overheerlijke jam.


De laatste keer dat ik kweeperenjam maakte is alweer even geleden en ik herinnerde me dat die te stevig was geworden, het leek wel turks fruit. Komt door de megahoeveelheid pectine die in kweeperen zit. Het woord marmelade is ontleend aan de Portugese naam van de kweepeer; marmelo. Oudere lezers herkennen de naam Marmelo vast nog wel van de zakjes pectine die iedereen vroeger gebruikte voor de jam.

Wat ik me óók nog van de vorige keer herinnerde is dat kweeperen lastig te schillen en in stukjes te snijden zijn omdat ze keihard zijn.

Dus ik snuffelde in mijn oude receptenboeken. Geen kweeperenjam; wel siroop, zoetzuur, gelei en geconfijte kweeperen. Online las ik dat je de kweeperen voor de meeste smaak het beste met schil en klokhuis kunt gaarkoken. Daarna zeven en van het sap gelei maken. Ook las ik ergens dat als je de gehele kweepeer een paar minuten kookt ze makkelijk te schillen zijn. En dat er honderd verschillende soorten kweeperen zijn en dat sommige rood kleuren als je ze lang kookt. En brrr, ik zag recepten met gember, vanillesuiker, kaneel of rum met de tip om het een nachtje te laten staan zodat de smaak er goed in trekt. Daarmee overrule je de specifieke heerlijke smaak van kweeperen! Kweepeer wordt voor de geur in zeep en parfum gebruikt..


Recept.

Benodigdheden:

  • 1 kilo kweeperen*
  • 2 citroenen
  • 400 tot 1000 gram (gelei)suiker*

Werkwijze

  • Was de kweeperen en breng ze met water aan de kook (3/4 van de peer onder water)
  • Laat 5 minuten koken en haal de peren eruit
  • Hak de peren in 4 stukken, haal het klokhuis eruit en schil ze.
  • Doe de stukken terug in hetzelfde water.
  • Doe de schillen en de klokhuizen in een RVS-stoommandje en zet dit erbovenop.
  • Pers de citroenen en doe het sap erbij.
  • Laat koken totdat de kweepeer goed gaar is (een uurtje, afhankelijk van de soort en grootte)
  • Haal het stoommandje omhoog en laat uitlekken (duw zoveel mogelijk van de prut door de gaatjes)
  • Maak met een pureestamper kleine stukjes.
  • Doe de suiker erbij en laat nog minimaal een kwartier doorkoken (als je een soort hebt die rood wordt, dan totdat die rood is).
  • Vul de potjes.

* Er zijn vele variëteiten. Deze leken niet op peren, waren zo groot als nectarines en vruchtvlees was wit/beige.

** Ik heb niet gewogen, ik had nog een aangebroken kilo-pak geleisuiker. Grote vraag is of je überhaupt geleisuiker moet gebruiken. Ik dacht van wel omdat pectine afbreekt bij verhitting en je de kweeperen lang kookt. Doch het resultaat was iets te dik. Volgende keer probeer ik het met gewone suiker.
(De gangbare hoeveelheid suiker voor jam is 400 tot 1000 gram per 1000 gram vruchtenmassa.)

De deksels van Hak

Dit blog is ooit opgestart om elke huis- tuin- en keukenvraag die ik google vast te leggen. En iemand vroeg me of je de deksels van Hak kon gebruiken voor de jam. Dat werd met een ja bevestigd op Google. 


Eerst zien, dan geloven... Er werd nergens uitgelegd hoe zo'n deksel nu eigenlijk werkt. Dus ik kocht zo'n pot.

Als je normaliter een pot wilt openen zit het deksel, door de rubber rand, vloeistofresten en het vacuüm, als het ware vastgeplakt aan de pot. Met een draaibeweging (zijwaartse kracht) moet je dat verbreken. Als dat niet lukt kun je:

  • Het vacuüm opheffen door een vork of mes tussen deksel en pot te wurmen. Ten opzichte van de vastgekoekte rubberlaag is dat een opwaartse kracht.
  • Onder op de pot slaan waardoor je met de inhoud tegen het deksel duwt.
  • De pot en het deksel onder de hete kraan houden. Glas krimpt en het metalen deksel zet uit waardoor het deksel minder klemt. Het "zegel" verbreekt doordat het metaal verschuift ten opzichte van het glas.
  • Een handdoek of een potopener gebruiken voor meer grip op het deksel zodat je meer kracht uit kunt oefenen.

Het deksel van Hak heeft een losse buitenrand. De lipjes om vast te draaien zitten aan die buitenrand en het deksel heeft een beetje ruimte om omhoog en omlaag te bewegen in die rand.

Het deksel van Hak zit eveneens vastgekoekt aan de pot. De losse buitenrand echter niet waardoor je geen "zegel" hoeft te verbreken om te kunnen draaien. De lipjes van de buitenrand volgen de groef op de glazen pot en duwen het deksel omhoog. Met een opwaartse kracht wordt eerst het vacuüm verbroken en vervolgens de plaklaag.

Dus ja, de potten met de ingenieuze deksels van Hak kun je gebruiken voor je zelfgemaakte jam. Ze sluiten immers nog steeds luchtdicht af.

Nee, dit is geen betaalde promotie voor Hak. Ik vind het gewoon een g e n i a l e uitvinding!

Meer over jam maken, klik hier.

Hop

De hopplanten (voorjaar 2018 gekocht) hadden eindelijk bellen die ik kon oogsten.

Ik had destijds net een hopplant bij een tuincentrum gekocht toen ik op een marktje een bierbrouwer trof met planten. Verschillende soorten (die van het tuincentrum staat Humulus Lupulus op en dat betekent gewoon hop). Ik kocht op zijn aanraden Spalter Select en zette de plant naast de andere plant. En nu weet ik dus niet welke bellen van de Spalter Select zijn.


Zoals jullie misschien weten ben ik niet zo'n fan van voedseldrogers. En ook drogen in de oven vind ik zonde van de energie. Bovendien gaan bij hogere temperaturen kleur, smaak en vitaminen verloren. Zo mag de droogtemperatuur bij hop niet boven de 65 graden komen.


Hopbellen kun je drogen op horren of truiendrogers. Ik deed ze in een sinaasappelnetje en hing ze in het trappengat. Geen heel goed idee want toen ze bijna droog waren en ik ze even opschudde vielen er blaadjes doorheen. Nu hangen ze in een waszak.

Hopbellen kun je zonder ze te drogen gelijk verwerken in bier of thee. Alleen als je ze later wilt gebruiken moet je ze drogen. Bewaren kan tot 1 jaar, de smaak gaat snel achteruit. Bierbrouwers vriezen gedroogde hop daarom ook wel in.

Van gedroogde hopbellen kun je kussentjes maken. De geur maakt slaperig.

In bier wordt het gebruikt als smaakmaker en conserveringsmiddel.

In thee wordt het om de heilzame werking gebruikt. Er worden meerdere heilzame werkingen toegeschreven aan hop; kalmerend, tegen slapeloosheid, tegen overgangsklachten en spijsverteringsbevorderend. Maar daar waag ik me niet aan, google maar even.

Boomspinazie deel 2

Vorig jaar kocht ik op de stekjesmarkt twee, voor mij onbekende, plantjes boomspinazie. Ik gaf er eentje weg en de andere zette ik in een pot waar ik eind van de herfst zaad van oogstte.
Mijn dochter nam op 21 mei een potje met kiemen mee naar Zweden. Op 25 mei verspeende ze ze.

Op 11 juni gingen ze de volle grond in.

Zo groot waren ze op 27 juni:

En zo groot op 17 augustus toen we de dochter gingen ophalen in Zweden.

We oogstten boomspinazie.

En we aten boomspinazie. (Met eiersalade gemaakt van vier jaar oude eieren in het zuur).

In Zweden was men blij met de boomspinazie. Het leverde een fijne oogst op. Helaas zal boomspinazie zich daar vermoedelijk niet vanzelf uitzaaien zoals hier in Nederland, zelfs tussen de stoeptegels duikt ie op. Het klimaat, vrij noordelijk ligt deze moestuin, zorgt ervoor dat er van veel planten geen zaad gevormd wordt. De melde waarvan boomspinazie familie is zie je daar niet.

Ondertussen was hier in Nederland de boomspinazie volop zaad aan het vormen dus dat wordt opsturen. Ik nam vanuit zweden lupine-zaad mee. Dat groeit daar overal in het wild.

Gekookt smaakt het blad naar spinazie. Rauw door de salade moet ik heel eerlijk zeggen vind ik hem wat minder, maar ik eet ook geen spinazie rauw.

Boeken kaften

De eerste schooldag van de eindexamenkandidaat is vandaag.
Gisteren tijdens het bakken van een taartje voor 5 vriendinnen die later die dag langs kwamen zei ze: "o ja, ik moet ook mijn boeken nog kaften maar ik heb geen kaftpapier."

 

Voorgaande jaren werd er ruim van te voren zorgvuldig kaftpapier uitgezocht en werd er hier in huis gezellig met een paar klasgenootjes gekaft zodra de boeken uitgereikt waren. Dit jaar ontvingen we de boeken al halverwege de vakantie, probeer je visite te beperken i.v.m. corona. En interesseert de dochter niet meer wat voor papier eromheen komt. Al is het krantenpapier meldde ze.

En zo komt het dat we net, met oude tijdschriften, nog snel even de boeken gekaft hebben.
En de dochter is tevredener dan ooit met het resultaat. Het zijn dan ook hele mooie tijdschriften; Turn the page van ID study association TU Delft.

Iets meer plakband gebruikt dan normaal. Maar een ritje naar de winkel, kaftpapier en de plastic verpakking hebben we uitgespaard.

Bestrijdingsmiddelen eikenprocessierups

Ik woon in een straat aan het water met prachtige eikenbomen. Negen jaar geleden hingen er voor het eerst lintjes in met een waarschuwing voor de eikenprocessie-rups. De gemeente liet de nesten al die jaren begin juli wegzuigen. Vorig jaar hadden slechts drie bomen nesten, de jaren ervoor waren dat er beduidend meer. Dit jaar hebben we niets...

De gemeente bevestigt in een tweet dat ze Xentari gespoten hebben in vier straten, het zou onschadelijk zijn voor mens en dier beweren ze. Nou, als rupsen er aan dood gaan lijkt mij dat niet juist, maar goed.

De gemeente bericht op Facebook en in de lokale krantjes dat ze de eikenprocessierups bestrijden met natuurlijke middelen. Dat klopt. Zo zijn er vele mezenkastjes opgehangen.
Ik zal dan ook wel pech hebben dat ik net in een van die vier straten woon waar ze geëxperimenteerd hebben met Xentari.

Dit jaar hebben we voor het eerst geen jonge meesjes in de nestkast. Het nest is verlaten. Ik vrees honger. Álle jonge rupsen zullen gedood zijn. Of wellicht hebben de ouders vergiftigde rupsen gegeten.

Het erge van gif spuiten is dat je de natuurlijke vijand ook uitschakelt. Volgend jaar zijn er minder mezen... Waardoor er in het vroege voorjaar, als ze nog geen brandharen hebben, minder eikenprocessierupsen weggevangen zullen worden.

Enfin.

Daar komt nog een "commerciële", waar ik blij van word, bij: Rufix (nee geen aandelen).
Een plakkerig stroopachtig goedje dat je in de nesten spuit en dat de brandharen en rupsen fixeert. 100% biologisch afbreekbaar. Succesvol getest in Landalpark Twenhaarsveld in Holten en het wordt nu uitgerold naar alle Landalparken.

Sinaasappelnetjes recyclen

Sinaasappelnetjes. Of van mandarijnen, grapefruits of uien. Onverwoestbare netjes die, schijnt, afvalverwerkingsmachines verstoppen. Beter is natuurlijk ze niet te kopen, maar ja.

De dochter wilde een "shampoo bar". Reteduur door de kleine oplage en de eerlijke materialen doch goed voor het milieu want het scheelt weer een paar plastic flacons.
Ik snap alleen niet als je je als milieu-vriendelijk presenteert dat je deodorant vervolgens in wegwerpblikjes van aluminium verpakt... Wie o wie komt er met een "deo bar" verpakt in een kartonnen doosje op basis van aluin

Terug naar de "shampoo bar". Daar moest een zakje om heen om hem in de douchecabine op te kunnen hangen. Mooie zakjes van natuurlijke materialen á €4,50 lagen erbij. "Ik maak er wel eentje voor je, van een sinaasappelnetje" siste ik in de winkel. Doch toen ik een rechthoek uit het netje knipte bleek het te rafelen aan alle kanten, dat wordt niks onder de naaimachine. Dus ik trok het netje gewoon strak over de "shampoo bar" heen en knoopte het stevig vast met touw. Et voila. Kun je ook met de gewone zeep doen. Of restjes zeep die je bij elkaar wilt houden.

Je kunt er zo van alles in verpakken dat moet hangen of bij elkaar gehouden moet worden. Vetbolletjes bijvoorbeeld. Zie de site van Dora besparen.

Ik googelde nog wat verder. Handig als uitdruipzak voor gewassen speelgoed of fruit. En ik kwam op diverse clickbait-sites dezelfde foto en tekst tegen met de tip er pannensponsjes van te maken: "Je kunt één netje oprollen tot een soort vlinderstrik en hier een touwtje omheen knopen." Veel wijzer werd ik daar niet van. Dus ik prutste zelf van de overgebleven netjes een pannensponsje.


Een foto-instructie gemaakt van papier. De kartelrandjes moeten de rafelige randen van het netje voorstellen.

  • Neem 2 tot 4 netjes.
  • Knip de ijzertjes eraf.
  • Trek een draad uit een netje.
  • Kies het minst beschadigde netje als buitenste en leg de andere erin.
  • Zorg dat het beschadigde deel bovenop ligt.
  • Vouw de rafelranden naar binnen.
  • Rol op.
Naai met de draad de boel in een paar steken aan elkaar.


Later probeerde ik nog de oorsprong van de foto, die overal zonder bronvermelding op de elkaar nawauwelende clickbaitsites staat, te vinden.


Het bleek dus een screenshot van onderstaand filmpje. Geen vlinderstrik te zien. Wel iets dat op een donutrol lijkt.

Enfin, zo kun je dus ook pannensponsjes maken: 


Update 15 september 2020: ze werken heel fijn om zonder krassen de vliegjes van de auto te verwijderen!

Voedsel drogen

Mijn tante Lia Bakx stuurde me een tip vergezeld met foto's:



"De steeltjes van de venkel die je normaal weggooit in plakjes gesneden, in filterzakje laten drogen en dan aan je bbq vuurtje toevoegen. Geeft toch weer n ander smaakje aan je gerechten."

Wat lijken we op elkaar. Hier in huis wordt ook van alles gedroogd op de verwarming (in een ijzeren mandje uit het zicht): eierschalen voor de kippen, oud brood.

Voedsel drogen doe je om het langer houdbaar te maken. Zodat het niet gaat schimmelen of rotten. Temperatuur en luchtcirculatie bepalen de droogtijd. Hoe hoger de temperatuur, hoe sneller het droogt maar hoe meer vitamines en anti-oxidanten er verloren gaan. Van oudsher droogden ze met zon, wind en vuur.

Citaat op de site van Boerderij Ackerdijkse Plassen
"Om het fruit te drogen werd gebruik gemaakt van een droogkast die op de zolder boven de schouw aanwezig is. Naast de droogkast bevindt zich een verbreding van het rookkanaal, de rookkast, waar vlees werd gerookt om het langer houdbaar te maken."

Dan weet je hoe gerookte ham en rookworst zijn ontstaan!
Stokvis zijn visjes die aan een stok geregen zijn om te laten drogen in de wind onder een afdak, zon of boven een vuurtje.
Zongedroogde tomaatjes zijn gedroogd in de....

Dat brengt mij bij de voedseldroger. Een extra apparaat in de keuken. Een apparaat dat stroom nodig heeft. Een apparaat dat je schoon moet houden. Een apparaat dat je moet vullen en legen. En bovenal een apparaat dat je weinig gebruikt omdat je voedsel het hele jaar door vers én gedroogd kunt kopen. Bovendien kun je in de (hetelucht)oven drogen. Ik snap echt niet waarom je in Nederland bananen zelf zou drogen. In het land van herkomst kan dat in de zon en het scheelt transportkosten (lichter in gewicht én niet bederfelijk).

Overproductie uit de moestuin kun je drogen in de zon, wind of op een plek in huis waar lucht circuleert zoals het trappengat. Hang kruiden in bosjes, doe los spul in een waszak of spreid het uit op een zeef of krantenpapier. Zelfs tomaten (doorgesneden een week in de brandende zon) lukt dezer dagen!

Ik oogstte goudsbloembladeren, in een zeef ligt het nu buiten te drogen in de brandende zon.


Tot slot een paar prachtige foto's uit het blog van Clarien (klik op de foto om naar haar blog te gaan).

Appelschijven drogen

Brandnetels drogen

Nog een nagekomen tip van mijn tante (nadat ze dit blog las). Gesnoeide lavendel in een oud pantykousje doen, dichtknopen en hangend laten drogen. Kan in zijn geheel tussen het linnengoed in de kast.

Gevulde wijnbladeren DIY


Wijnbladeren

De druif gesnoeid zodat alle krachten naar de druiven gaan en niet naar de uitschietende scheuten. Knip de scheuten direct na de knop met de druiven in wording af.

Het levert ieder jaar weer een boel snoei-afval op. Leuk voor de kippen, goed voor de composthoop en dit jaar heb ik er dolma (dolmades, dolmadakia, dolmas) oftewel gevulde wijnbladeren mee gemaakt. Doldurmak is het turkse werkwoord voor vullen.

Uiteraard een rondje gegoogeld. Dat varieerde van 2 minuten koken en aan tafel de gasten zelf rolletjes laten maken met allerhande vullingen tot aan bladeren eerst fermenteren en dan met een vulling in 2 uur langzaam laten garen.

In de winkel kun je geen verse bladeren kopen, daarom gaan bijna alle recepten uit van met zout ingemaakte bladeren uit een pot. Of bladeren die gefermenteerd zijn om ze langer houdbaar te maken. Voor de smaak schijnen deze bewerkingen echter niet te hoeven. Vers jong blad is prima. Het staat dus alleen zelden in een recept omdat je ze meteen na de oogst moet verwerken.

Houd de grootste bladeren apart en kies hier de mooiste uit. Hoe minder de diep de inkepingen hoe fijner voor het vouwen en rollen.
Voor de vulling kun je even googelen wat je lekker vindt. Er is van alles mogelijk: lamsgehakt, pijnboompitjes, diverse kruiden en rijst of bulgur. De "truc" is dat je de rijst of graansoort niet van te voren gaar kookt. Dan zet het uit tijdens het garen en krijg je een strak gevuld rolletje. De bladeren hebben een vrij typerende smaak, ik vond het zonde om er een ander sterk kruid bij te doen.

Mijn ingrediënten voor 24 rolletjes:
  • 24 bladeren (neem er wat meer, voor als je vulling over hebt of er eentje scheurt)
  • 100 gram rijst (Basmati hele korrel)
  • 1 ui
  • 2 tomaten
  • 2 knoflooktenen
  • peterselie
  • zout en peper
  • olijfolie


Werkwijze:
  • Kook de bladeren 10 minuten. Bewaar het water.
  • Snipper de ui en bak in olijfolie.
  • Pers de knoflooktenen en doe erbij.
  • Snijdt de tomaten in kleine stukjes en bak even mee.
  • Neem de pan van het vuur en roer er de rijst, peterselie, peper en zout doorheen.
  • Vouw de rolletjes, zie filmpje. Goede kant van het blad komt aan de buitenkant.
  • Leg de rolletjes goed tegen elkaar aan in de pan.
  • Leg er een deksel of bord bovenop.
  • Doe er het bewaarde kookwater bij en vul aan met water totdat de rolletjes onder water staat.
  • Kook in 15 minuten gaar.


Helaas pindakaas was ik de cursieve stap vergeten, gewoon overheen gelezen bij elk recept. Focus zat teveel op de ingrediënten en kooktijden.

Ik had de rolletjes niet klemgezet. Waardoor bijna de helft was opengegaan en de rest niet strakgetrokken was.

Dus hierbij een zielige foto van het eindresultaat...

Nieuwe poging bij de volgende snoeibeurt!

Jonge vogeltjes

Oeps, een jong vogeltje gevonden dat nog niet kan vliegen...
Iedereen heeft het wel eens meegemaakt. Hoe help je zo'n beestje nou het beste?


Zwaargewond?
Door de val, door een beest of ergens tegenaan gevlogen? Meestal niet meer te redden. Katten doden, voor de lol, niet omdat ze honger hebben aanzienlijk wat jonge vogels. Houd de kat binnen tijdens het "uitvliegseizoen".

Al in de veren?
Waarschijnlijk is ie net uitgevlogen en moet ie nog goed leren vliegen. Laat het beestje zitten waar het zit de ouders komen het nog voeren. Als ie erg onbeschut zit en de kans groot is dat ie gepakt wordt door een dier of mens zet hem dan op een beschut plekje in de buurt. Onder een struik of zo.

Filmpje van een jonge merel die 3 dagen lang in de tuin gevoerd is door zijn ouders:



Nog kaal?
Dan is ie waarschijnlijk uit het nest gevallen (of geduwd door een koekoeksjong). Leg het terug in het nest.

Probeer niet zelf een jonkie groot te brengen, dat loopt bijna altijd slecht af. De vogeltjes willen vaak niet eten, doen hun bekje niet open. En als ze het wel doen, dan moet je er bijna fulltime naast zitten om het te voeren. Alleen van wat grotere vogels (kauwtjes) hoor je wel eens succesvolle verhalen.
Breng het naar de vogelopvang.

Niet dat het hier altijd goed ging.

Als kind vond ik ooit een vogeltje. Ik vermoed een uitvlieger, ik weet het niet meer. Met water en eten had ik het in een open kartonnen doos met hooi in een beschut hoekje van de tuin gezet. Toen ik een paar uur later ging kijken vlogen er 2 grote vogels weg die hem hadden dood gepikt. Gemaakte fout: vogeltje kon niet weg uit de doos.

Het koolmeesje op de bovenste foto zat muisstil in de kippenren. Overduidelijk een uitvlieger die verkeerd geland was. Kippen lusten meer dan je denkt, zie foto (kip met muis!). We haalden het uit de ren en legden het op een beschut plekje in de tuin. Op dat moment vloog er een houtduif over met een broertje of zusje in zijn bek, met pa en ma koolmees er luid protesterend achteraan. Tot overmaat van ramp kwam er een buurtkat af op het gepiep van pa en ma koolmees. We haalden het vogeltje naar binnen, probeerden het te voeren, wat niet lukte en bedachten toen, we zetten het terug in de nestkast. Dan zit het veilig, kunnen pa en ma het voeren en kan het een nieuwe poging wagen om uit te vliegen.
Vier dagen later, pa en ma koolmees hadden we niet meer gezien, keken we nieuwsgierig in de nestkast en zat het vogeltje er nog. Het arme beestje was meer dood dan levend. We probeerden het nog te voeren met een pipetje maar het hield zijn bekje dicht.
Uit zijn lijden verlossen kon ik niet en mijn dochter ook niet. We legden het op een open plek in de tuin en binnen 3 minuten was ie opgepikt door een ekster. 😥
Gemaakte fout: een vogeltje houdt zich muisstil als pa en ma niet in de buurt zijn. Pa en ma wisten niet dat ie in de nestkast zat.

Uitvliegers uit dezelfde nestkast in een ander jaar (hoor de lokroep van pa of ma):


Dit jaar helemaal geen vogeltjes. Ik vrees dat het komt door het goedje dat gespoten is tegen de eikenprocessierups.


Mondkapje DIY

Alles wat ik opzoek zet ik in dit blog. Zo is het begonnen. Dit keer heeft de 16jarige wat opgezocht. Hoe ze een mondkapje moest maken want ze wilde niet met zo'n lelijk stofkapje naar #BlackLivesMattersRotterdam.


Ze vond een patroontje bij Libelle, download het hier. Uit de zak met afgedankte kleding zocht ze wat zachte katoenen stofjes uit.
Ik heb haar lekker zelf aan laten klooien met de naaimachine en na wat hobbels had ze zowaar twee mondkapjes, een voor haarzelf, de ander voor een mede-demonstrant. Alleen het tunneltje waar de elastiek doorging zag er wat minder netjes uit. Blauw/zwart kapje heeft dochter gemaakt:


Daarna maakte ik er zelf nog twee.

Werkwijze:

  • Vouw de stof dubbel, spelt het patroon erop en knip uit met een naad. Je hebt nu een linker- en een rechterdeel.
  • Leg ze met de goede kant op elkaar en stik ze op de ronding aan elkaar.
  • Herhaal het knippen en stikken met voeringstof.
  • Leg zoompjes aan de zijkant van de voering.
  • Leg de voering en de voorkant met de goede kant op elkaar en stik de boven- en onderkant.
  • Keer het geheel en stik een tunnelzoompje aan de zijkanten van de nog ongezoomde voorkant.
  • Doe lint of elastiek door de tunnel. Je kunt zelf kiezen of je dit achter je oren wilt of over je hoofd.
Het tunneltje is het lastigste uitleggen en het lastigste stikken. Zorg dat je de goede zijde aan de buitenkant hebt. Het te stikken flapje is dan aan de zijkanten naar binnen gevouwen. Sla dit om en stik de onderzijde van de zoom. De zijkanten van de zoom blijven open zodat de elastiek erdoor kan. Zie fotootje.
De zijkanten van het kapje in zijn geheel blijven ook open, zodat je er een filter in kunt schuiven (keukenrol o.i.d.).

Dochter wilde wel een gebloemd mondkapje, maar niet op de foto. Dus bij hoge uitzondering.


Wil je mondmasker maken met van die plooitjes? In België heeft de overheid een patroon en handleiding beschikbaar gesteld op Maakjemondmasker.be .